Zuid Sulawesi: Traditionele cultuur in Tana Toraja

Havenstad Makassar

Makassar is een levendige stad aan het water. Je kunt Fort Rotterdam en de haven bezoeken, waar de traditionele houten zeilschepen, Phinisi, liggen. Met deze schepen drijft men al 500 jaar handel én maakte men ze zeeën onveilig als zeepiraat! Nadat je de zon hebt zien ondergaan vanaf het houten terras van het hotel, kun je je ogen uitkijken op de boulevard, waar de locals ’s avonds flaneren en lekkere hapjes eten. (Wil je de stad écht leren kennen, kies dan voor de eendaagse Extensie Culinair Makassar!)

Wandeling tussen spectaculaire kalksteen kliffen

Je maakt een wandeling over sawadijkjes in het Maros gebied, een onbekend gedeelte van Nationaal Park Bantimurung-Bulusaraung. Verbaas je over de kalksteen kliffen die steil herrijzen uit het sawa landschap; werkelijk een uniek landschap in Indonesië. Met een lokaal houten sampan vaar je naar een onbekende grot met prehistorische tekeningen.

Varen over het Tempemeer

Vaar over het mysterieuze Tempemeer en drink koffie met een vissersfamilie in hun drijvende huis. Zie hoe zijde wordt geweven en geniet van een heerlijke maaltijd thuis bij een Bugis familie.

Traditionele cultuur in Tana Toraja

Bewonder de huizen met buffelhoorndaken in Tana Toraja en zie de hangende graven, de babyboom en de tau-tau in de grotten. Meng  je onder de vele gasten die buffels en varkens ter ere van de overledene komen aanbieden tijdens een dagendurende ceremonie. 

Reisschema
Dag 1: Makassar
Dag 2: Makassar - Tempemeer, wandeling Bantimurung, Bugis lunch
Dag 3: Tempemeer - Bambapuang, boottocht Tempemeer, traditioneel diner
Dag 4: Bambapuang - Sangella - Rantepao, met lokale gids
Dag 5: Rantepao, met lokale gids, Toraja diner
Dag 6: Rantepao - Makassar
Dag 7: Makassar - vliegveld

Deze bouwsteen kan 1 dag worden verlengd met de Extensie Culinair Makassar

Dag 1: Aankomst in havenstad Makassar

Vanuit het vliegveld van Makassar (ook wel Ujung Pandang genoemd) wordt je naar je comfortabele hotel aan het water gebracht. Er is een zwembad en een houten terras waar je een sundowner kunt drinken terwijl je de zon ziet zakken in de zee. Kom je vroeg aan, dan stop je bij de haven Paotere om de Phinisi te zien, de typische houten zeilboten van Sulawesi. Het ontwerp en de bouwtechniek zijn al eeuwen hetzelfde.  De Bugis en de Makassarezen uit Sulawesi stonden vroeger niet alleen bekend als uitstekende zeevaarders maar ook als zeepiraten! De rest van de dag is aan jezelf. Je kunt met een becak naar fort Rotterdam, een van de best bewaarde Nederlandse forten.  ’s Avonds kun je samen met de locals flaneren op de boulevard. Er staan vele duwkarren lekkernijen te verkopen. In Makassar kun je ook heerlijk verse vis eten. (Wil je de stad écht leren kennen, kies dan voor de eendaagse bouwsteen Culinair Makassar!)

Dag 2: De kalksteenrotsen van Bantimurung & Bugis lunch

‘s Ochtends maak je een trekking door Maros, een onbekend gedeelte van Nationaal Park Bantimurung-Bulusaraung. De beroemde naturalist Wallace verzamelde in het park vlinders om te bestuderen. Je loopt door rijstvelden met her en der huisjes, waar je onderweg thee drinkt bij mensen thuis. Indrukwekkende kliffen van kalksteen torenen uit het landschap. Een bizar en mysterieus gezicht. Dit soort landschap is uniek in Indonesië en komt bijvoorbeeld voor in Vietnam en China. Met een sampan, een kleine  houten boot vaar je naar een verborgen grot met prehistorische tekeningen, die naar schatting tussen de 8.000 en 30.000 jaar oud zijn. Hierna brengt je chauffeur je naar het kleine stadje Sengkang, een tocht van 200 kilometer. Onderweg lunch je bij mensen thuis in een typisch Bugis huis in een klein dorpje. De vrouw des huizes heeft de hele ochtend in de keuken gestaan en zonder overdrijving vonden wij het één van de lekkerste maaltijden van heel Indonesië! Ook leuk: vrouwen en kinderen uit het dorp komen nieuwsgierig een kijkje nemen naar zulke VIP gasten! Na de lunch rijd je nog 2 uur door een gevarieerd landschap van tropische regenwouden en rijstvelden, voordat je aankomt in Sengkang.

Dag 3: Drijvende huizen op het Tempemeer

Met een kleurrijke gemotoriseerde prauw vaar je het Tempemeer over. Een enorm meer van 1000 hectare, in het regenseizoen zelfs 35.000 hectare. Volgens geologen was dit meer vroeger een zee, men voorspelt zelfs dat dit meer ooit zal verdwijnen. Moeilijk voor te stellen als je het grote meer ziet! ’s Ochtends vroeg kun je goed zien hoe mensen leven aan het meer. Langs de kant nemen mensen een bad, doen de was en poetsen hun tanden. In het meer groeit lang gras, waar je tussendoor vaart. Watervogels vliegen verschrikt op van hun nest. Vissers zijn in de weer met hun netten. Het is een heerlijk tochtje, zo in het ochtendzonnetje. Je gaat op de koffie bij een vissersfamilie in een drijvend huis. Na dit bootavontuur rij je naar een paar kleine dorpjes om te zien hoe zijde wordt geweven. Het blijft onbegrijpelijk hoe zulke patronen in hoog tempo worden geweven. Je kunt hier zijde in alle kleuren van de regenboog kopen. Als je geluk hebt, kun je de zijderupsen of hun cocons zien. Je verlaat Sengkang en rijdt naar het dorpje Bambapuang, naar een hotel prachtig gelegen in de bergen. ’s Avonds geniet je van een heerlijk en uitgebreid traditioneel diner in het open lucht restaurant van het hotel. Misschien is deze maaltijd nóg wel beter dan de Bugis lunch van gisteren; het is moeilijk kiezen, beiden hebben heel verschillende gerechten. Wij aten onze vingers er bijna bij op!

Dag 4: Traditionele dorpjes in Tana Toraja

Op weg naar Tana Toraja. In dit gebied wonen verschillende etnische groepen, allen Toraja genoemd, oftewel de ‘mensen van de bergen’. Hun traditionele huizen, tongkahan, zijn prachtig bewerkt en hebben daken in de vorm van buffelhoorns. Buffels zijn het belangrijkste statussymbool. Hoe meer buffelhoorns op het huis, hoe hoger de status van de familie. Het traditionele geloof van de Toraja heet Aluk to Dolo, oftewel voorouder verering. Onderdeel hiervan zijn de kleurrijke begrafenis ceremonieën die vaak dagen duren. Hele dorpen komen op bezoek en bieden buffels en varkens aan, die ter plekke worden geslacht om een feestmaal voor alle gasten te verzorgen. Voor de ‘geluksvogels’ die dit belangrijkste moment van de ceremonie treffen, geldt wel dat ze een sterke maag nodig hebben! Soms wordt er jaren gewacht met de officiële begrafenis, totdat de familie genoeg geld heeft verzameld om het gewenste aantal buffels te kopen. Als er een ceremonie of een buffelmarkt is, past de lokale gids het programma aan, zodat je zoveel mogelijk van deze bijzondere cultuur meemaakt. Hoe meer gasten bij een ceremonie, hoe beter, want: hoe hoger de status van de overledene. Bij een ceremonie wordt je hartelijk ontvangen met verschillende hapjes. Gelukkig mag je als buitenlandse bezoeker ook een slof sigaretten geven in plaats van een biggetje…Onderweg naar Rantepao kijk je rond in plaatsen als Sang gala, Suaya en Tampang’allo, waar oude graven en tau-tau poppen die de overledene representeren te zien zijn.

Dag 5: Toraja cultuur en voorouderverering

Vandaag zie je meer van de Toraja cultuur, zoals de verschillende manieren waarop de Toraja hun doden begraven. Er zijn oude hangende graven en graven in grotten die bewaakt worden door houten poppen, de tau-tau. Je ziet de babyboom, waar baby’s in werden begraven. Demonen maakten de grond onveilig en terwijl de boom steeds hoger groeide, konden de kleintjes makkelijker de hemel bereiken.Batututomonga ligt hoog op een berghelling en biedt prachtig uitzichten, je kunt hier een stuk hiken als je wilt.
’s Avonds ga je in een klein dorpje eten, waar een typische Toraja maaltijd wordt klaargemaakt, met gerechten zoals papiong manuk, kip gekookt in bamboostengels. Erg lekker!

Dag 6: Terug naar Makassar

Vandaag vroeg op en terug naar Makassar. Op het houten terras op palen in zee kun je bij je hotel in alle luxe nagenieten van Tana Toraja.

Dag 7: Op naar je volgende bestemming

Na het ontbijt wordt je naar het vliegveld gebracht.

Accommodatie:

Wij zijn altijd op zoek naar de leukste locaties. In Makassar heb je een fijn hotel met zwembad vlakbij de boulevard en dichtbij Fort Rotterdam. In Sengkang is het hotel iets eenvoudiger, maar wel met een binnenzwembad. In Bambapuang slaap je in een verrassend sfeervol hotel, het grote terras biedt uitzicht over de bergen. In Rantepao (Tana Toraja) hebben we gekozen voor een goed, maar eenvoudig hotel, op loopafstand van restaurantjes.

Vervoer:

Vanaf het vliegveld wordt je opgehaald en naar je hotel gebracht. Gedurende de reis heb je een eigen auto met chauffeur ter beschikking. In Maros en op het Tempe meer maak je een tochtje met een lokale boot.

Dag 1: Makassar
Dag 2: Makassar - Tempemeer, wandeling Bantimurung, Bugis lunch
Dag 3: Tempemeer - Bambapuang, boottocht Tempemeer, traditioneel diner
Dag 4: Bambapuang - Sangella - Rantepao, met lokale gids
Dag 5: Rantepao, met lokale gids, Toraja diner
Dag 6: Rantepao - Makassar
Dag 7: Makassar - vliegveld

De hieronder vermelde prijzen zijn geldig tot 15 december 2012. De prijzen zijn per persoon, gebaseerd op 2 personen per kamer. Bij een reis met 3 of 5 personen wordt een derde bed op de kamer bijgezet; de prijs voor een éénpersoonskamer is op aanvraag. Wij behouden ons het recht voor om onze prijzen te wijzigen. In de zomer (juli/augustus), tijdens de feestdagen (rond kerst en nieuwjaar) en het Suikerfeest (19 augustus 2012) kunnen de prijzen hoger liggen. Prijzen kunnen ook fluctueren door o.a. wijzigingen in de brandstofprijzen of de wisselkoers. Indien je een reis boekt waarbij het landarrangement in totaal 6 dagen of minder bedraagt en/of de reis 14 dagen of korter voor vertrek wordt geboekt, brengen wij een extra bedrag van € 100,- per boeking in rekening. Wij maken een offerte op maat voor je met de meest actuele en correcte prijzen.

Zuid Sulawesi: Traditionele cultuur in Tana Toraja
	1 persoon	2 personen	3 personen	4 personen	5 personen	6 personen
	€ 901,- p.p.	€ 460,- p.p.	€ 368,- p.p.	€ 333,- p.p.	€ 301,- p.p.	€ 290,- p.p.

Inclusief:

• 6 overnachtingen met ontbijt
• 1x traditioneel diner in Bambapuang
• 1x traditioneel Toraja diner bij mensen thuis
• 1x traditionele Bugis lunch bij mensen thuis
• Lokale gidsen Maros trekking, Tempemeer en zijde werkplaatsen, Tana Toraja (2 dagen).
• Prive vervoer met chauffeur (op dag 1 en 7 alleen transport van en naar vliegveld)

Exclusief:

• Internationale en binnenlandse vluchten
• Eventuele entreegelden, donaties en fooien (in traditionele dorpen, bijvoorbeeld in Tana Toraja, is het de bedoeling dat je een gastenboek tekent en een kaartje koopt of een donatie doet. Meestal gaat het om een bedrag minder dan €1 per persoon)

---

Extensie 1: Culinair Makassar (kookcursus)
	1 persoon	2 personen	3 personen	4 personen	5 personen	6 personen
	€ 154,- p.p.	€ 81,- p.p.	€ 73,- p.p.	€ 70,- p.p.	€ 65,- p.p.	€ 65,- p.p.

Inclusief:

• 1 overnachting met ontbijt
• Engelssprekende gids
• Transport per openbaar vervoer en becak
• Lunch en kookcursus (je krijgt de recepten uitgeprint mee)
• Snack/drankjes in de namiddag

Exclusief:

• Eventuele entreegelden, donaties en fooien

Dag 2: Makarees koken bij mensen thuis

Samen met een gids uit Makassar stap je in een becak, het Indonesische woord voor de fietsriksja, om naar de vismarkt te gaan. Makassar is beroemd om zijn ikan bakar, gegrilde vis. In veel restaurantjes kun je dan ook een vis uitkiezen die even later vers gegrild op je bord verschijnt. Tussen vissen, garnalen, krabben en inktvissen, kies je een mooie vis uit voor de lunch.

Daarna stap je in een bemo, de lokale minibusjes die door de hele stad zoefen, op weg naar de groente- en fruitmarkt. Je kunt hier snuffelen aan kruiden en specerijen en je gids honderduit vragen waartoe het allemaal dient. Je komt er achter dat er meer is dan alleen maar Lassie Toverrijst, op de markt zie je manden vol verschillende soorten rijst. Je koopt nog wat ingrediënten en je kunt ook wat fruit inslaan voor de komende dagen.

Je springt weer in een bemo, naar het huis van een Makareese familie. De komende uren leer je hier verschillende gerechten maken. Onder andere een vis-, kip- en groentegerecht staat op het programma, maar ook een heerlijk toetje. De vrouw des huizes zwaait de scepter, maar ongetwijfeld zijn er dochters en buurvrouwen die ook een handje komen helpen. Je zit met zijn allen op de grond, het is een gezellige boel! Het hoogtepunt is natuurlijk de lunch zelf, wat heerlijk allemaal! Wij konden vaststellen dat je bij mensen thuis honderd maal lekkerder eet dan in restaurants!

Na de (late) lunch kun je een uurtje terug naar het hotel om ‘uit te buiken’ of een verfrissende duik in het zwembad te nemen. Aan het einde van de middag, zo tegen een uur of vier, ervaar je de culinaire gewoontes van de Makarezen. Uit het werk en uit school stopt iedereen even bij de kaki lima, de kleine eetkraampjes op wielen, voor een pisang epe of een lekker drankje. Mocht je nog ergens een gaatje hebben voor een diner, dan kan de gids je tips geven voor goede, lokale visrestaurantjes.

Reisschema van deze bouwsteen inclusief de Extensie Culinair Makassar (kookcursus):
Dag 1: Makassar
Dag 2: Makassar, kookcursus
Dag 3: Makassar - Tempemeer, wandeling Bantimurung, Bugis lunch
Dag 4: Tempemeer - Bambapuang, boottocht Tempemeer, traditioneel diner
Dag 5: Bambapuang - Sangella - Rantepao, met lokale gids
Dag 6: Rantepao, met lokale gids, Toraja diner
Dag 7: Rantepao - Makassar
Dag 8: Makassar - vliegveld