Rondreis Sulawesi: De vele gezichten van noord en zuid

Makassar is een levendige stad aan het water. Je kunt Fort Rotterdam en de haven bezoeken, waar de traditionele houten zeilschepen, phinisi, liggen. Je leert koken bij een Makassar familie thuis en ontdekt de lokale kleine eettentjes!

 

Je maakt een wandeling over sawadijkjes in het Maros gebied, een onbekend gedeelte van Nationaal Park Bantimurung-Bulusaraung. Verbaas je over de kalksteen kliffen die steil herrijzen uit het sawa landschap; werkelijk een uniek landschap in Indonesië. Met een lokaal houten sampan vaar je naar een onbekende grot met prehistorische tekeningen.

 

Geniet van een heerlijke maaltijd thuis bij een Bugis familie, een van de vele etnische groepen van Sulawesi. Vaar over het mysterieuze Tempe meer en drink koffie met een vissersfamilie in hun drijvende huis. Zie hoe zijde wordt geweven in mooie patronen.

 

Bewonder de huizen met buffelhoorndaken in Tana Toraja en zie de hangende graven, de babyboom en de tau-tau in de grotten. Meng  je onder de vele gasten die buffels en varkens ter ere van de overledene komen aanbieden tijdens een dagendurende ceremonie. 

Tijdens de tweedaagse trekking in Tana Toraja loop je door een prachtig heuvellandschap en over kleine paadjes door de rijstvelden. In de dorpjes waar je doorheen wandelt zie je hoe de mensen echt leven. In een klein dorpje slaap je bij de vriendelijke Toraja’s thuis. 

Off the beaten track naar dit een Beach ressort in de jungle. Het is hier back to basic en een ultieme plek om helemaal tot rust te komen in de natuur. Met een boot maak je een dagtrip naar de Bangka eilanden, waar je kunt snorkelen en wandelen. Alle maaltijden in het resort zijn inbegrepen.

 

Spot het spookdiertje in Tangkoko Nationaal Park, zie neushoornvogels en macaque apen in de jungle. Verwonder je over eeuwenoude sarcofagen.  Beklim een vulkaan en koel af onder een waterval. Go local en eet een traditionele Minahasa maaltijd bij mensen thuis.

 

Beter dan Nationaal Park Bunaken wordt het niet voor duikers en snorkelaars. De biodiversiteit van het zeeleven is ongekend met 300 soorten koraal en meer dan 3000 soorten vissen. En als je uit het water komt, wordt de volgende overheerlijke maaltijd al weer geserveerd. All inclusive genieten tijdens je laatste vakantiedagen.  
 

Vertrek vanuit Amsterdam. 

 Vanaf het vliegveld van Makassar (ook wel Ujung Pandang genoemd) wordt je naar je hotel aan het water gebracht. Er is een zwembad en een houten terras waar je de zon ziet zakken in de zee. Kom je vroeg aan, dan kun je in de haven Paotere de Phinisi bekijken, detypische houten zeilboten van Sulawesi. De rest van de dag is aan jezelf. Je kunt met een becak (fietstaxi) naar fort Rotterdam, een van de best bewaarde Nederlandse forten van Indonesië. 

Samen met een gids uit Makassar stap je in een becak (fietstaxi) naar de vismarkt om een mooie vis voor de lunch uit te zoeken. Daarna stap je in een bemo, de lokale minibusjes op weg naar de groente- en fruitmarkt. Je kunt hier snuffelen aan kruiden en specerijen en je gids honderduit vragen waartoe het allemaal dient. Je springt weer in een bemo, naar het huis van een Makareese familie. De komende uren leer je hier verschillende gerechten maken. Onder andere een vis-, kip- en groentegerecht staat op het programma, maar ook een heerlijk toetje. De vrouw des huizes zwaait de scepter, maar ongetwijfeld zijn er dochters en buurvrouwen die ook een handje komen helpen. Het hoogtepunt is natuurlijk de heerlijke lunch zelf. Wij konden vaststellen dat je bij mensen thuis honderd maal lekkerder eet dan in restaurants! Uit werk en school stopt iedereen even bij de kaki lima, de kleine eetkraampjes op wielen, voor een pisang epe of een lekker drankje. De gids neemt je hier mee naar toe, zodat je alle typische lekkernijen van Makassar zelf kunt proeven.

‘s Ochtends maak je een trekking door Maros, een onbekend gedeelte van Nationaal Park Bantimurung-Bulusaraung. Je loopt door rijstvelden en drinkt thee bij mensen thuis. Indrukwekkende kliffen van kalksteen torenen uit het landschap. Dit landschap is uniek in Indonesië en komt bijvoorbeeld ook voor in Vietnam en China. Met een sampan, een kleine  houten boot, vaar je naar een verborgen grot met prehistorische tekeningen die naar schatting tussen de 8.000 en 30.000 jaar oud zijn. Hierna brengt je chauffeur je naar het kleine stadje Sengkang. Onderweg lunch je bij mensen thuis in een typisch Bugis huis in een klein dorpje. De vrouw des huizes heeft de hele ochtend in de keuken gestaan en zonder overdrijving vonden wij het één van de lekkerste maaltijden van heel Indonesië! Ook leuk: vrouwen en kinderen uit het dorp komen nieuwsgierig kijken naar de VIP gasten! Na de lunch rijd je door naar Sengkang.

Met een kleurrijke gemotoriseerde prauw vaar je het Tempe meer over. Langs de kant nemen mensen een ochtendbad, doen de was en poetsen hun tanden. In het meer groeit lang gras, waar je tussendoor vaart. Watervogels vliegen verschrikt op van hun nest. Je gaat op de koffie bij een vissersfamilie in een drijvend huis. Hierna bezoek je een paar kleine dorpjes om te zien hoe zijde wordt geweven. Als je geluk hebt, kun je de zijderupsen of hun cocons zien. Je verlaat Sengkang en rijdt naar het dorpje Bambapuang, naar een hotel prachtig gelegen in de bergen. ’s Avonds geniet je van een heerlijk en uitgebreid traditioneel diner in het open lucht restaurant van het hotel. Het ene na het andere schaaltje komt op tafel. Het is waar, iedere streek heeft een totaal andere keuken. Wij aten onze vingers er bijna bij op!

Op weg naar Tana Toraja. In dit gebied wonen verschillende etnische groepen, allen Toraja genoemd, oftewel de ‘mensen van de bergen’. Hun traditionele huizen, tongkahan, zijn prachtig bewerkt en hebben daken in de vorm van buffelhoorns. Buffels zijn het belangrijkste statussymbool. Hoe meer buffelhoorns op het huis, hoe hoger de status van de familie. Het traditionele geloof van de Toraja heet Aluk to Dolo, oftewel voorouder verering. Onderdeel hiervan zijn de kleurrijke begrafenis ceremonieën die vaak dagen duren. Hele dorpen komen op bezoek en bieden buffels en varkens aan, die ter plekke worden geslacht om een feestmaal voor alle gasten te verzorgen. Als er een ceremonie of een buffelmarkt is, past de lokale gids het programma aan, zodat je zoveel mogelijk van deze bijzondere cultuur meemaakt. Onderweg naar Rantepao kijk je rond in plaatsen zoals Sang gala, Suaya en Tampang’allo, waar oude graven en tau-tau poppen die de overledene representeren te zien zijn. De gids adviseert over de beste route op dat moment.

Vandaag zie je meer van de Toraja cultuur, zoals de verschillende manieren waarop de Toraja hun doden begraven. Er zijn oude hangende graven en graven in grotten die bewaakt worden door houten poppen, de tau-tau. Je ziet de babyboom, waar baby’s in werden begraven. De lokale gids weet precies waar je wanneer moet zijn om zoveel mogelijk van de bijzondere cultuur mee te krijgen. ’s Avonds ga je in een klein dorpje eten, waar een typische Toraja maaltijd wordt klaargemaakt, met gerechten zoals papiong manuk, kip gekookt in bamboostengels. Erg lekker!

De tweedaagse trekking gaat door een gebied in Toraja dat weinig worden bezocht door toeristen. Je hebt een kleine dagrugzak nodig waarin je je eigen spullen en je water voor onderweg draagt. Het grootste gedeelte loop je over paadjes door de rijstvelden op een hoogte van 900 tot 1300 meter met formidabele uitzichten. Af en toe stop je in een dorpje voor een kopje thee, onderweg geniet je van je meegebrachte lunch; voordat je er erg in hebt ben je vijf uur onderweg. Je slaapt bij mensen thuis in eenvoudige omstandigheden. Een matras op de grond met een deken en achter het huis een hokje met een typisch Indonesische hurk wc.  Als douche gooi je een paar bakken koud bergwater over je heen. Ach, het is maar voor een nachtje en het levert je een onvergetelijke ervaring op!

Je neemt afscheid van de familie. Vandaag loop je zo’n vierenhalf uur door het prachtige landschap. Vanaf grote hoogte kijk je diep in de vallei. Her en der zie je de voor de Toraja’s zo belangrijke buffels een lekker modderbad nemen in de sawa. Onderweg krijg je weer een eenvoudige maar voedzame lunch. Op het eindpunt wordt je opgehaald door de auto. Na al het lekkere eten bij mensen thuis, is het wel goed om 2 dagen te wandelen! Terug in je hotel is het tijd voor een lekkere warme douche en neem je voldaan een koud biertje.

Je rijdt terug naar Makassar, je slaapt weer in het comfortabele hotel aan het water.

Een korte binnenlandse vlucht brengt je van Makassar naar Manado, in het uiterste noorden. Vanaf het vliegveld bij Manado vertrek je naar het Jungle&Beach resort in Pulisan. Het is een paar uur rijden en als de weg slechter wordt, weet je dat je off the beaten track bent. De weg houdt tenslotte helemaal op, vanaf hier moet je een kwartiertje over een paadje door de jungle lopen.  Met een grote smile kwamen wij uit de jungle aan bij de houten cottage aan het strand. Back to basic zag er zelden zo goed uit! De lokale kok van het resort verzorgt uitgebreide maaltijden. Er is hier buiten bier en cola verder weinig te koop, dus het is geen slecht idee om je favoriete snacks in Manado in te slaan.

Vrije invulling van de dag. Wat luieren en een strandwandeling? Je kunt ook de omgeving gaan verkennen, naar de andere kant van het schiereiland lopen of snorkelen in de zee voor de deur. Je kunt ook duiken, zeker de duik naar een verzonken huis is een aanrader. Lunch & diner worden geserveerd in het houten open restaurant met uitzicht op zee.

Excursie naar de Bangka eilanden. Er zijn hier mooie snorkelspots en je maakt een interessante wandeling over het eiland. Je lunch krijg je mee als picknick.  

In 2 a 3 uur rij je naar Tangkoko Batuangus Nationaal Park, een van de meest indrukwekkende en toegankelijke parken in Indonesië. In de namiddag maak je een twee uur durende wandeling om de tarsier te spotten, ook wel spookdiertje genoemd. Het lijkt op een aapje zo groot als een hand. Officieel hoort het diertje niet tot de apenfamilie en kan hij bij geen enkele andere dierenfamilie worden ingedeeld. Onderzoekers denken dat dit miniwezentje al 45 miljoen jaar oud is en daarmee een van de oudste diertjes op aarde! Zijn ogen zijn letterlijk groter dan zijn maag en zo groot dat ze niet kunnen draaien. Dat wordt ruimschoots goedgemaakt omdat zijn hoofd 360 graden kan draaien! ’s Nachts eet hij en overdag slaapt hij. De tarsier is slechts in enkele regenwouden in Indonesië en de Filipijnen te vinden, waarvan Tangkoko een van de best bereikbare is. Je slaapt in een heel eenvoudig guesthouse bij het park.

Vanuit je hotel in Tomahon wordt je rechtstreeks naar de haven van Manado gebracht. Het duikresort heeft een boot klaar liggen in de haven en het is ongeveer een uur varen naar Nationaal Park Bunaken. Er zijn geen restaurant op het eiland, de fantastische kok van het ressort verzorgt uitgebreide maaltijden. Je eet je buikje rond hier! ’s Avonds is er een gezellige bar aan het zwembad

Ben je een duiker, dan raden we aan de komende dagen zoveel mogelijk duiken in te plannen. Beter dan dit wordt het echt niet! Gigantische koraalmuren staan je te wachten. Hoewel dit gebied befaamd is voor zijn nudibranches en allerlei ander macro zeeleven, troffen wij in één duik drie reuzenschildpadden én twee rifhaaien! Ook de nachtduik is beroemd vanwege de parende mandarijnvissen! Dit is minder erotisch dan het klinkt; er komt maar weinig voor- of naspel aan te pas…

Ben je geen duiker? Je kunt een proefduik maken of meegaan op een snorkeltrip. Er zijn ook kayaks te huur voor een rondje om het eiland. Je kunt natuurlijk ook aan je teint werken en je nog eens omdraaien aan het zwembad. Het is hard werken, maar iemand moet het doen!

Na het ontbijt vaar je met de boot terug. Heb je net zo veel geluk als wij, dan wordt je misschien wel uitgezwaaid door een groepje buitelende dolfijnen! Een auto (eventueel met andere gasten van het ressort) brengt je naar het vliegveld van Palu voor je vlucht naar Makassar. Vanuit Makassar kun je een internationale vlucht pakken.

Aankomst in Amsterdam.

Accommodatie:
Wij zijn altijd op zoek naar de leukste locaties. In Makassar heb je een fijn hotel met zwembad vlakbij de boulevard en dichtbij Fort Rotterdam. In Sengkang is het hotel iets eenvoudiger, maar wel met een binnenzwembad. In Bambapuang slaap je in een verrassend sfeervol hotel, het grote terras biedt uitzicht over de bergen. In Rantepao (Tana Toraja) hebben we gekozen voor een goed, maar eenvoudig hotel, op loopafstand van restaurantjes. Wel zo gezellig!

Tijdens de trekking slaap je een nacht  bij mensen thuis, dus dit is zeer eenvoudig. Men woont in houten huizen op palen. Er ligt een matras op de grond met een deken. Het is aan te raden zelf een lakenzak en een kleine handdoek (te koop in outdoorwinkel) mee te nemen. Buiten is een mandi: een hurk wc en een waterbak waaruit je water schept als douche.

Zowel in Pulisan als Bunaken verblijf je in houten bungalows met eigen veranda op het strand. Driemaal daags worden er overheerlijke maaltijden klaar gemaakt. Je betaalt alleen je eigen drankjes. Pulisan is meer afgelegen, het gaat hier meer om de rust en de natuur. De bungalows zijn ook eenvoudig en er is weinig verkrijgbaar aan snacks en drankjes. Bunaken is moderner en meer decoratief, er is een zwembad en een barretje. In Tomohon slaap je in een prima hotelletje. Voor de standaard prijsindicatie gaan wij uit van een middenklasse hotel met zwembad.

Vervoer:
Vanaf het vliegveld wordt je opgehaald en naar je hotel gebracht. Gedurende de reis heb je vanaf dag 4 een eigen auto met chauffeur ter beschikking. Gedurende de transfers (aankomst vliegveld Makassar, vliegveld Manado-Pulisan, Tomohon-haven Manado) heb je een auto met chauffeur ter beschikking die je rechtstreeks naar je bestemming brengt.

Op het Tempe meer vaar je met een gecharterde lokale boot (dus alleen voor de eigen groep). Naar en van Bunaken vaar je met de privé boot van het ressort, er kunnen dus meerdere gasten van het ressort op zitten.

Het is ook mogelijk om van Pulisan per boot naar Tangkoko te varen, de bagage past gemakkelijk aan boord. Dit is sneller. Dit kost €45 extra per boeking.  
 

De hieronder vermelde prijzen zijn geldig tot 15 december 2012. De prijzen zijn per persoon, gebaseerd op 2 personen per kamer. Bij een reis met 3 of 5 personen wordt een derde bed op de kamer bijgezet; de prijs voor een éénpersoonskamer is op aanvraag. Wij behouden ons het recht voor om onze prijzen te wijzigen. In de zomer (juli/augustus), tijdens de feestdagen (rond kerst en nieuwjaar) en het Suikerfeest (19 augustus 2012) kunnen de prijzen hoger liggen. Prijzen kunnen ook fluctueren door o.a. wijzigingen in de brandstofprijzen of de wisselkoers. Indien je een reis boekt waarbij het landarrangement in totaal 6 dagen of minder bedraagt en/of de reis 14 dagen of korter voor vertrek wordt geboekt, brengen wij een extra bedrag van € 100,- per boeking in rekening. Wij maken een offerte op maat voor je met de meest actuele en correcte prijzen.

• 18 overnachtingen met ontbijt transfer van vliegveld naar hotel in Makassar.
• Excursie en kookworkshop Culinair Makassar met Engelssprekende gids, transport per openbaar vervoer en becak, lunch en kookcursus (je krijgt de recepten uitgeprint mee), snack/drankjes in de namiddag
• 1x traditionele Bugis lunch bij mensen thuis
• Lokale, Engelssprekende gidsen Maros trekking, excursie Tempe meer en zijde werkplaatsen.
• 1x traditioneel diner in Bambapuang
• 1x traditioneel Toraja diner bij mensen thuis
• 2 Excursie dagen Lokale Engelssprekende gids in Tana Toraja
• 2 dagen trekking Tana Toraja  inclusief Engels sprekende trekkinggids, 2x lunch en 1x diner.
• 2x lunch en 3x diner Pulisan
• Dagexcursie per boot naar Bangka eilanden, inclusief snorkelen.
• 1x Minahasa diner bij mensen thuis en Engelstalige gids rondom Tomohon en trekking
• Excursie Mahawu vulkaan en Minahasa diner of Minahasa kookcursus, beiden inclusief Engelstalige gids.
• 2x wandeling met parkranger Tangkoko Nationaal Park
• Vervoer per boot Manado – Bunaken en visa versa
• 2x lunch en 3x diner Bunaken eilanden
• Prive vervoer met chauffeur

• Internationale en binnenlandse vluchten.
• Overige entreegelden, donaties en fooien (In traditionele dorpen Tana Toraja circa €1 per persoon. Entree Bunaken circa 12 euro p.p.)
• Drankjes
• Dragers voor trekking Tana Toraja (Indien gewenst kunnen deze ter plaatse geregeld worden.)