Wandel met olifanten door de jungle van Cambodja

Interview Jemma van Elephant Valley Project

Paulien van der Geest, 21 maart 2016
Phnom Penh, Cambodja

Jack Highwood, de oprichter van ELIE, kwam tijdens zijn reizen in contact met de olifanten en de Bunong bevolking in de provincie Mondulkiri in Cambodja. Hij wilde graag het leven van de olifanten verbeteren, maar wel in samenwerking met de lokale Bunong bevolking. Jack vroeg daarom aan de lokale gemeenschap: “Wat heb je nodig voor je olifant? Waar zitten je problemen?” Hij kreeg verschillende antwoorden. En hij ging op zoek naar de oplossingen voor deze verschillende problemen.

 
 

Op bezoek in de Elephant Valley interviewen we Jemma. Zij is de ecotoerisme manager van het Elephant Valley Project in Cambodja.

 

Olifantenbaan

Vroeger gebruikte men de olifant heel traditioneel, om de oogst uit het veld te halen. Dat was niet zo zwaar voor de olifant, de olifanten bleven gezond. Maar tegenwoordig hebben steeds meer mensen een motor of truck om de oogst van de velden te halen. De olifant wordt dus ingezet voor ander werk. Bijvoorbeeld om gekapte boomstammen uit het bos te slepen in de houtindustrie. Een olifant ziet er groot en sterk uit, maar dit werk is veel te zwaar voor de olifanten. Je kunt dat duidelijk zien bij één van de olifanten in onze Elephant Valley. Zij is helemaal voorovergebogen vergroeid door het trekken aan zware boomstammen.
 

Olifantenrit door toeristen

Een andere olifantenbaan is het maken van ritjes met toeristen. Dit is overgewaaid uit Thailand. Er wordt een zitje op de rug van de olifant geplaatst, waar 1 of 2 toeristen op zitten. Er zijn maar 15 olifanten in Sen Monorom beschikbaar voor olifantenritjes. De vraag van toeristen naar deze ritjes is veel te groot. Er ligt daardoor te veel druk op de eigenaren van de olifanten om niemand teleur te stellen. Op het dragen van toeristen is een olifant niet gebouwd. Ook dit zie je duidelijk terug bij een van onze olifanten in de Valley. Haar ribbenkast is helemaal omlaag gedrukt en haar ruggengraat steekt helemaal uit. Een olifant is simpelweg niet gebouwd om zware dingen te dragen!
 

Wat kunnen toeristen wel doen met olifanten?

Gelukkig worden steeds meer toeristen zich ervan bewust dat een ritje op een olifant maken een slecht idee is. Zij kiezen ervoor om olifanten te wassen in de rivier, eten te geven of te wandelen met olifanten. Dit is al beter, de olifant loopt minder schade op en heeft meer kans om te doen wat hij eigenlijk moet doen: de hele dag eten in de jungle!  Belangrijk is dat de mensen rondom de olifant niet te hebberig worden en de olifant te zwaar belasten. Maar het is nog steeds niet ideaal natuurlijk, het liefst wil je een olifant, gewoon olifant laten zijn. Tegelijkertijd is het een feit dat er gedomesticeerde olifanten zijn, die verzorgd moeten worden en is de grote vraag hoe daar een gulden middenweg in te vinden.
 

Hoe zorgt het Elephant Valley Project voor de olifanten en hun eigenaren?

Met het Elephant Valley Project proberen we de gulden middenweg te bewandelen. Aangezien olifanten uit het wild halen inmiddels illegaal is, en omdat de Bunong geen olifanten fokken, is dit in principe de laatste generatie getemde olifanten. Die olifanten willen we een zo goed mogelijk leven geven. Dit doen we door de eigenaar van de olifant een vergoeding te geven, als de olifant hier in de vallei verblijft. Is een olifant ziek, dan kan de olifant hier enkele maanden verblijven en beter worden. De eigenaar krijgt een maandelijkse vergoeding, zodat hij niet door financiële omstandigheden gedwongen wordt de olifant weg te halen.
 

Blijven de olifanten tijdelijk of permanent in de Elephant Valley?

Het gebeurt dat de eigenaar besluit de olifant hier te laten, daar zijn we blij mee. Soms kopen we de olifant definitief over. Maar omdat de olifant zo belangrijk is in het geloof van de Bunong, en voor sommige mahouts (olifantenverzorger) als deel van de familie voelt, wil niet iedereen de olifant verkopen aan ons. Onze oplossing is dat zij eigenaar blijven, maar permanent de olifant in de vallei onder kunnen brengen, tegen een maandelijkse vergoeding.
 
Andere eigenaren kunnen niet meer voor de olifant zorgen. Soms omdat het bos rondom het dorp is verkocht aan houtkap organisaties. Zij weten niet waar ze naar toe moeten met hun olifant. Als de mahout meekomt met de olifant, krijgt ook de mahout hier een salaris. Iedere olifant hier heeft een mahout bij zich die op de olifant past. De olifanten zouden namelijk anders regelmatig een fruitplantage leegeten, en dan hebben we ruzie met de boeren. Eet een olifant toch een halve bananenplantage op, dan vergoeden we de lokale boeren voor hun verlies.
 
 

Hoe kan Elephant Valley Project betalen voor de olifanten en alle zorg?

De zorg voor de olifanten en de vergoeding voor de mahouts en eigenaren van de olifanten, komt uit het toerisme. Maximaal 12 bezoekers per dag mogen een dag de olifanten volgen in het bos. (Reserveer dus ruim van te voren.) Je kunt leren hoe de olifanten zich gedragen in natuurlijke omstandigheden. Ze eten, wassen zich in de rivier, en hebben een sociale orde. Heel interessant om hierover te leren! Maar we doen nog veel meer met het geld van de bezoeker. We beschermen de natuurlijke leefomgeving van de wilde olifanten. We betalen het salaris van rangers die illegale houtkap en stropen tegen moeten gaan. Het is nu eenmaal zo dat de Cambodjaanse overheid arm is.
 

Zijn er nog andere problemen voor de Bunong bevolking?

Ja, voor de Bunong is het kwijtraken van hun land en dus hun inkomen een groot probleem. De Bunong wonen hier al generaties lang, en zij wisselen hun velden regelmatig en laten ze dan een paar jaar ongebruikt liggen. Een duurzame manier van akkerbouw, waarbij de grond niet wordt uitgeput. Daarnaast hebben ze veel gemeenschappelijke land, zoals een ‘spirit bos’. Maar omdat niets staat geregistreerd, is hun land technisch gezien overheidsbezit. Hierdoor wordt het land van de lokale Bunong bevolking regelmatig verkocht aan houtkapmaatschappijen of aan rubber- of palmolie plantages. De Bunong verliezen dan alles wat ze hebben. En de olifant verliest zijn natuurlijke omgeving. We proberen de landrechten van de Bunong in de vallei wettelijk op papier te krijgen. In september 2014 hebben we ons eerste succes hiermee behaalt. Landrechten zijn geaccepteerd, je kunt je voorstellen dat het hier een groot feest was!
 
Een andere grote zorg voor de lokale bevolking zijn medische kosten. Vroeger ging men bij ziekte naar de traditionele genezer en vond hier ruilhandel voor plaats. Is je kind genezen, dan breng je later een kip of een big. Nu moet men in het ziekenhuis contant betalen, maar de meeste Bunong hebben geen spaarpotje. Dus bij ziekte van je vrouw of kind moet je alles verkopen wat je bezit. Misschien ben je gedwongen je land te verkopen. Of om illegaal hout te kappen. Of je olifant te hard te laten werken. Allemaal zaken die slecht zijn voor het behoud van de olifant en hun leefomgeving. Daarom ondersteunen we de Bunong families in de vallei met medische kosten. Dit gaat om zo’n 500 volwassenen en 1000 kinderen. We helpen ook met schoolgelden. Je ziet, we kunnen veel doen met het geld dat we verdienen met ecotoerisme!
 

Wat is jouw achtergrond Jemma?

Ik ben Jemma, 32 jaar en kom uit Australië. Ik ben de ecotoerisme manager van het Elephant Valley Project in Cambodja. Tijdens mijn studie hield ik me bezig met communicatie  en business development en ecotoerisme voor oorspronkelijke woongemeenschappen in Australië. Op een zeker moment werd het tijd om een vaste baan te vinden. Dat werd sales en marketing voor  een reisbureau. Na verloop van tijd merkte ik dat dit niet bij mij paste en ging ik terug naar mijn roots. Ik ging werken bij een stichting in Phnom Penh, de hoofdstad van Cambodja. Hier leerde ik lokale mensen hoe ze een klein bedrijf konden runnen.
 

Hoe ben je bij Elephant Valley Project terecht gekomen?

Met wat vrienden uit Phnom Penh ging ik een paar dagen op bezoek bij het Elephant Valley Project. Jack runde het hier nog alleen en er kwam slechts een handvol bezoekers per week. Als Jack druk was, was er niemand om hem te vervangen. Ik heb hem voorgesteld dat ik met mijn ervaring kon helpen om EVP te ontwikkelen op gebied van ecotoerisme. Ik kwam voor zes maanden tot een jaar, dit werd uiteindelijke twee jaar. Loved it! Het heeft me tien jaar gekost om me opnieuw te realiseren dat dit het soort werk is wat bij me past. Als kind al keek ik naar National Geografic en was ik altijd aan het wandelen door het bos. Het dagelijks leven trok me van mijn pad af. Nu ben ik weer terug op mijn bestemming. Ik realiseerde me dat wildlife conservatie verschillende soorten mensen nodig had. Ik kan helpen met de communicatie, ondernemen en door middel van ecotoerisme een project financieel gezond maken.
 

Hoe zie je de toekomst van de olifanten in Cambodja?

In principe sterven de olifanten in gevangenschap uit in een jaar of 50. Je wilt de wilde olifanten behouden, maar het is een enorm complex probleem. Je moet op veel verschillende fronten werken om het bos te behouden. De olifantenpopulatie hier is op een kritisch kantelpunt beland. Is de populatie nog groot genoeg om in stand te blijven? Voor de toekomst is het belangrijk dat we het bos en de natuurlijke leefomgeving kunnen behouden. Niet alleen voor de olifant, ook voor andere dieren als apen en vogels is een divers bos en gezond ecosysteem belangrijk!
 
Wil je het Elephant Vally Project zelf ook bezoeken dat kan met deze Cambodja bouwsteen of onze Cambodja rondreis.
 





Vraag nu vrijblijvend een reisvoorstel aan

Tags: Cambodja - Natuur

Laat hier je reactie achter




Dit artikel hoort bij de volgende Cambodja reizen