1

Indonesie reisgids - Java reisgids - bezienswaardigheden Yogyakarta - Kraton - Taman Sari

Bezienswaardigheden in Yogyakarta

Yogyakarta is een gezellige stad, waar ook nog eens veel te zien en te doen is. Bezoek de kraton, met het waterpaleis en de vogeltjesmarkt. Bezoek een atelier waar de traditionele kunstnijverheid als batik, poppenmaker of zilversmeden is te vinden of ga naar een voorstelling van dans, gamalan of poppenspel.

Kraton of paleis van de sultan

De Kraton is het koninklijke paleis, waar de huidige sultan nog steeds woont, maar wat wel dagelijks geopend is (tot 14 uur) voor bezoekers. Hoewel het een koninklijk paleis is, zijn de gebouwen eenvoudig, maar het is zeker een bezoek waard. Vraag een Nederlands sprekende gids mee, zij geven duidelijke uitleg over de gebouwen en het leven van de sultan en de paleiswachters.
 
De bouw van het paleis startte in 1755, toen prins Mangkoeboemi de eerste sultan werd van de regio. De bouw was rond het einde van de 18e eeuw klaar. Het bevatte niet alleen het paleis zelf, maar ook alle woonhuizen van de staf van de sultan, die rondom het paleis binnen de witte muren liggen. Hoewel de koninklijke familie islamitisch is, vind je ook nog wel elementen van andere religies in de architectuur, zoals de wijze waarop de gebouwen gegroepeerd zijn meer verwijst naar animistische ideeën en de grote grijze reuzen die de ingang bewaken hebben een hindoeïstische oorsprong. De grote trom die je vindt op het terrein is de ouderwetse wijze van twitter; als er een kind geboren was of een dode te betreuren viel, werden berichten via de trom verspreid.
 
In de verschillende gebouwen vind je tal van geschenken vanuit verschillende landen, de inrichting van de werkkamer van de vorige sultan, foto’s van de koninklijke familie, gamelan-muziekinstrumenten, draagstoelen en nog veel meer.
 
Er worden ook voorstellingen gehouden in de Kraton, zoals dans- en gamelanvoorstellingen. Deze beginnen meestal rond 11 uur.
 

Taman Sari, waterpaleis

Het waterpaleis vormde vroeger een onderdeel van de koninklijke paleizen. Hier kon de koning zich terug trekken, of kijken hoe zijn vrouwen badderden. In de 18e eeuw was het een groot complex, door oorlogen en een aardbeving is er veel verwoest. Alleen het badgedeelte is gerestaureerd, maar heeft ook nog wel enig onderhoud en een schoonmaakbeurt nodig. Toch kun je je wel een beeld vormen van hoe het eens geweest moet zijn en de erom heen gelegen wijk is leuk om een half uurtje door heen te lopen. Dan kun je ook de kleine ondergrondse moskee bezoeken, met een kleine mihrab die naar het westen (Mekka) wijst.
 

Pasar Burun, vogeltjesmarkt

De vogeltjesmarkt is sinds een paar jaar verplaatst naar het zuiden van het centrum. Het nieuwe terrein is ruimer en schoner dan de oude marktplaats, maar voor dierenliefhebbers kan het soms nog even slikken zijn; de kooien waarin jonge katten en honden worden gehouden zijn niet altijd erg groot. Dit geeft meteen al aan dat de marktlui niet alleen vogeltjes verkopen, alhoewel je die ook in alle soorten en kleuren treft. Maar je vindt er ook slangen (een enorme python), civetkatten, vleermuizen (lekkernij voor de Chinezen), kreeftjes en levend voer voor de vogels zoals krekels, maden en mieren. De Pasar Burun is de moeite waard om een half uur rond te lopen.
 

Kunstnijverheid

Het is leuk om een tochtje te maken naar de ateliers en fabriekjes waar verschillende kunstenaars werken. Een becak is een goed vervoermiddel om een aantal ateliers te bekijken en natuurlijk weten de becakrijders wel waar ze je naar toe moeten brengen. Bespreek vooraf wat je wilt zien en welke prijs je betaalt en laat je relaxt rondrijden. (Je kunt ook andere bezienswaardigheden in het toertje opnemen). Ga uit van ongeveer € 8 per becak voor een ochtend en gun hen wat werk en neem per volwassenen één becak.
 
Eén van de ateliers die niet mogen ontbreken is die van de wajang kulit, de schaduwpoppen die gemaakt zijn van huid (kulit). De oorsprong van de meeste verhalen van de wajang kulit-voorstellingen zijn hindoeïstisch, vooral de verhalen van Ramayana worden veel verteld. Een fabriekje waar ze batik stempelen mag ook niet ontbreken; dit is echt een specialiteit van Yogyakarta, ook een atelier waar ze met de batiktechniek (dus met was) schilderijen maken is de moeite waard. Dit is nogal eens een mooi souvenir, omdat het doek uit de lijst tot een klein pakketje is op te rollen. Tenslotte kunnen de liefhebbers nog richting Kota Gede gaan, waar de meeste zilverwinkels zich bevinden.
 

Voorstellingen

Elke avond om acht uur wordt er de traditionele dansvoorstelling van de Ramayana opgevoerd in het Purawisata Theater (ten oosten van de Kraton).
In het Sonobudoyo museum (Javaanse geschiedenis, het sultanaat en cultuur) wordt zes keer per week (niet op zondag) een voorstelling van het schaduwspel, de wayang kulit gegeven.

Jalan Malioboro

Ten noorden van de Kraton ligt Malioboro, de straat met de meeste winkels en kraampjes. Zoek je nog wat souvenirs, dan kun je hier wel slagen; in ieder geval voor een batikblouse, een jurkje, een sarong of een t-shirt van Yogyakarta. Aan de noordelijke zijde van Malioboro vind je ook shopping-malls, grote winkelcentra met veel moderne winkels, pinautomaten en ook (maar eigenlijk zeg ik het liever niet) een McDonalds.
Aan de zuidzijde van de straat is het grote marktgebouw van de pasar Beringharjo. Als je het gebouw betreedt, is het een drukte van belang. In de eerste sectie zijn vooral kledingwinkeltjes, maar als je verder naar achteren loopt en ook nog een straatje oversteekt, kom je bij de etenswaren, waar je fruit, groente, kruiden en dergelijke vindt. Heerlijk om hier een uurtje rond te struinen, geuren te snuiven en wat peperkorrels of een nootmuskaat-noot of kruidnagels te kopen. En misschien kun je ergens wel een stukje jackfruit of durian (het stink-fruit) vinden om eens te proeven.
 

Prawirotaman

De toeristenstraat Prawirotaman en de straatjes daarom heen herbergen vele hotels, restaurantjes, winkeltjes met souvenirs, supermarktjes, pinautomaten, kap-beauty-salons en massagesalons.
 

Kareta Kraton en Fort Vredenburg

Verder in de stad heb je nog een aantal kleine bezienswaardigheden, zoals het Kareta Kraton aan het alun-alun, plein ten noorden van de Kraton, waar de koetsen van de koninklijke familie te bezichtigen zijn. Aan de zuidzijde van Jalan Malioboro vind je Fort Vredenburg, daar is nu het museum Benteng Yogyakarta over de geschiedenis van Indonesië. 
 

Affandi museum

Voor de kunstliefhebbers is er nog het Affandi museum met werken van Affandi, een belangrijke schilder van de moderne Indonesische kunst.