Rondreis Indonesie: Sulawesi - Vele gezichten van noord en zuid

Rondreis Indonesie: Makassar - Tempemeer - Rantepao - Tana Toraja Trekking - Pulisan - Tangkoko - Tomohon - Bunaken

Deze Indonesië rondreis brengt je naar het zuiden en het uiterste noorden van Sulawesi. In het zuiden kook je met Makasarezen, wandel je tussen kalkstenen bergen, je eet bij een Bugis familie thuis, je drinkt koffie met de vissers op het Tempe meer, en slaapt bij de Toraja’s met hun bijzondere dodenvereering. In het uiterste noorden eet je bij de Minahasa thuis en maak je kennis met de Menadonezen, die altijd sterk verbonden met de Nederlanders waren. Je spot ook een andere beroemde inwoner: het zeldzame Tarsier aapje, in Nationaal Park Tangkoko. Ook neushoornvogels en macaque apen houden zich hier schuil. In het wereldberoemde Marine Park Bunaken zie je de indrukwekkende onderwaterwereld van Indonesië. Een relaxt besluit van je vakantie Indonesië!
 

Hoogtepunten van deze rondreis:

    • Tarsiers spotten
    • Onderwaterwereld Bunaken
    • Kookcursus bij mensen thuis
    • Bijzondere dodencultuur in Tana Toraja
    • Drijvende huizen op Tempe meer
    • Tana Toraja trekking
    • Traditionele maaltijden bij mensen thuis
    • Bungalows op strand
    • Vulkaan beklimming
    • Bijzondere Go Local ervaring!
Reisschema
Dag 1: Vertrek uit Amsterdam
Dag 2: Aankomst Makassar
Dag 3: Makassar, culinaire dag en koken bij mensen thuis
Dag 4: Makassar - Sengkang, wandeling Bantimurung, stop Pising, lokale lunch
Dag 5: Sengkang / Tempemeer - Rantepao, boottocht Tempemeer, Bugis lunch bij Siwa
Dag 6: Rantepao, Sangella met lokale gids, Toraja lunch.
Dag 7: Rantepao, met lokale gids.
Dag 8: Rantepao - Tana Toraja, trekking
Dag 9: Tana Toraja - Rantepao, trekking
Dag 10: Rantepao - Makassar
Dag 11: Makassar - Manado - Pulisan
Dag 12: Pulisan, vrije dag
Dag 13: Pulisan, boottrip Bangka eilanden
Dag 14: Pulisan - Tangkoko, middag wandeling Tangkoko, diner
Dag 15: Tangkoko - Tomohon, ochtend wandeling Tangkoko
Dag 16: Tomohon, markt Tomohon, Woloan, Mahawu vulkaan walk, lunch in bos, hotsprings.
Dag 17: Tomohon - Bunaken, full board
Dag 18: Bunaken, full board
Dag 19: Bunaken, full board
Dag 20: Bunaken - Manado vliegveld
Dag 21: Aankomst Amsterdam
Dag tot dag

Dag 1: Begin van je rondreis Indonesië naar Sulawesi

Begin van je rondreis Indonesië naar Sulawesi
Vandaag begint je Indonesië rondreis door Sulawesi, een eiland waar niet zo veel toeristen komen en weinig toeristische infrastructuur is. Fijn idee dat alle belangrijke zaken van te voren al goed zijn geregeld. Hotels zijn geboekt, chauffeurs en gidsen staan klaar en lokale gezinnen verwachten je al op het eten! Je kunt dus echt genieten van je Indonesië vakantie!

Dag 2: Acclimatiseren in Makassar

Acclimatiseren in Makassar
Vanaf het vliegveld van Makassar (ook wel Ujung Pandang genoemd) word je naar je comfortabele hotel in de stad gebracht. Als je tijd hebt, loop je zo naar de boulevard, waar verschillende plekken zijn waar je onder het genot van een drankje kunt genieten van een van de mooiste zonsondergangen van Sulawesi. De boulevard is heel levendig met allerlei kleine eetkraampjes. Onze favoriete plek om het begin van de Sulawesi vakantie te vieren.
De rest van de dag is aan jezelf. Kom je vroeg aan, dan kun je in de haven Paotere de Phinisi bekijken, de typische houten zeilboten van Sulawesi. Je kunt met een becak (fietstaxi) naar fort Rotterdam, een van de best bewaarde Nederlandse forten van Indonesië. 

Dag 3: Koken bij mensen thuis

Koken bij mensen thuis
Samen met een gids uit Makassar stap je in een becak (fietstaxi) naar de vismarkt om een mooie vis voor de lunch uit te zoeken. Daarna stap je in een bemo, de lokale minibusjes op weg naar de groente- en fruitmarkt. Je kunt hier snuffelen aan kruiden en specerijen en je gids honderduit vragen waartoe het allemaal dient. Je springt weer in een bemo, naar het huis van een Makareese familie. De komende uren leer je hier verschillende gerechten maken. Onder andere een vis-, kip- en groentegerecht staat op het programma, maar ook een heerlijk toetje. De vrouw des huizes zwaait de scepter, maar ongetwijfeld zijn er dochters en buurvrouwen die ook een handje komen helpen. Het hoogtepunt is natuurlijk de heerlijke lunch zelf. Wij konden vaststellen dat je bij mensen thuis honderd maal lekkerder eet dan in restaurants!
 
Na de (late) lunch ga je terug naar het hotel om ‘uit te buiken’ of een verfrissende duik in het zwembad te nemen. Als je aan het einde van de middag, zo tegen een uur of vier, weer wat puf hebt, kun je op eigen gelegenheid naar de boulevard gaan en dan ervaar je nog meer culinaire gewoontes van de Makarezen. Uit het werk en uit school stopt iedereen even bij de kaki lima, de kleine eetkraampjes op wielen, voor een pisang epe of een lekker drankje. Mocht je nog ergens een gaatje hebben voor een diner, dan kan de gids je tips geven voor goede, lokale visrestaurantjes. Voor ons was een klein snackje meer dan genoeg na deze culinaire dag. Wat vonden wij dit een ontzettend leuke dag!
 
Mocht je nog een dag de tijd hebben, dan kunnen we de extensie Fietsen rondom Makassar ook aanraden.

Dag 4: Unieke trekking door Maros

Unieke trekking door Maros
Vandaag begin je ontspannen aan je Sulawesi rondreis. ‘s Ochtends maak je een trekking door Maros, een onbekend gedeelte van Nationaal Park Bantimurung-Bulusaraung. De beroemde naturalist Wallace -een collega van Darwin- verzamelde in het park vlinders om te bestuderen. Je loopt door rijstvelden met her en der huisjes. Indrukwekkende kliffen van kalksteen torenen uit het landschap. Een bizar en mysterieus gezicht. Dit soort landschap is uniek in Indonesië. Met een sampan, een kleine  houten boot vaar je naar een verborgen grot met prehistorische tekeningen, die naar schatting tussen de 8.000 en 30.000 jaar oud zijn. Na deze expeditie, waar Wallace en Darwin jaloers op kunnen zijn, krijg je een lokale lunch bij mensen thuis. Sulawesi kent vele streken en overal heeft de bevolking weer zo zijn eigen specialiteiten.
Na deze prachtige wandeling en lekkere lunch brengt je privé-chauffeur je naar het kleine stadje Sengkang, een tocht van 200 kilometer die een paar uur duurt. (Tip: neem wat kleine snacks mee voor onderweg.) Onderweg (ca 3,5 uur) maak je een stop bij Pising, een van de weinige dorpjes waar nog zijde wordt gespind. Dan is het nog een uurtje naar Sengkang. 

Dag 5: Per prauw over het Tempemeer

Per prauw over het Tempemeer
Met een kleurrijke gemotoriseerde prauw vaar je het Tempe meer over. Langs de kant nemen mensen een ochtendbad, doen de was en poetsen hun tanden. Je gids weet de beste tijd om te vertrekken om al deze ochtend bedrijvigheid te zien. In het meer groeit lang gras, waar je tussendoor vaart. Watervogels vliegen verschrikt op van hun nest. Met een beetje geluk is een bevriende vissersfamilie in een drijvend huis thuis, en ga je bij hen op de koffie.
 
Na dit boot avontuur rij je naar een klein dorpjes om te zien hoe zijde wordt geweven. Het blijft onbegrijpelijk hoe zulke patronen in hoog tempo worden geweven. Je kunt hier zijde in alle kleuren van de regenboog kopen. Als je geluk hebt, kun je de zijderupsen of hun cocons zien. Op ongeveer 2 uur rijden van Sengkang is een dorpje waar je onderweg gaat lunchen bij mensen thuis in een typisch Bugis huis. De vrouw des huizes heeft de hele ochtend in de keuken gestaan en zonder overdrijving vonden wij het één van de lekkerste maaltijden van heel Indonesië! Ook leuk: vrouwen en kinderen uit het dorp kwamen bij ons nieuwsgierig een kijkje nemen naar zulke VIP gasten! Hierna rijd je in ongeveer 3 uur verder naar Rantepao, waar je voor een aantal dagen in checkt in je hotel in het centrum van het dorp om vandaar Toraja-land te ontdekken.

Dag 6: Traditionele dorpjes in Tana Toraja

Traditionele dorpjes in Tana Toraja
In het gebied in en rondom Rantepao wonen verschillende etnische groepen, allen Toraja genoemd, oftewel de ‘mensen van de bergen’. Hun traditionele huizen, tongkahan, zijn prachtig bewerkt en hebben daken in de vorm van buffelhoorns. Buffels zijn het belangrijkste statussymbool. Hoe meer buffelhoorns op het huis, hoe hoger de status van de familie. Het traditionele geloof van de Toraja heet Aluk to Dolo, oftewel voorouder verering. Onderdeel hiervan zijn de kleurrijke begrafenis ceremonieën die vaak dagen duren. Hele dorpen komen op bezoek en bieden buffels en varkens aan, die ter plekke worden geslacht om een feestmaal voor alle gasten te verzorgen. Als er een ceremonie of een buffelmarkt is, past de lokale gids het programma aan, zodat je zoveel mogelijk van deze bijzondere cultuur meemaakt.
 
Vanuit Rantepao ga je met de auto de omgeving in en bezoek je plaatsen zoals Sang gala, Suaya en Tampang’allo, waar oude graven en tau-tau poppen die de overledene representeren te zien zijn. ’s Middags ga je in een klein dorpje eten, waar een typische Toraja maaltijd wordt klaargemaakt, met gerechten zoals papiong manuk, kip gekookt in bamboostengels. Erg lekker!
 
De gids adviseert over de beste route op dat moment. Is er een ceremonie of buffelmarkt, dan is het beste advies: Go with the flow, dan beleef je deze bijzondere cultuur het beste.

Dag 7: Toraja cultuur en voorouder verering

Toraja cultuur en voorouder verering
Vandaag zie je meer van de Toraja cultuur, zoals de verschillende manieren waarop de Toraja hun doden begraven. Er zijn oude hangende graven en graven in grotten die bewaakt worden door houten poppen, de tau-tau. Je ziet de babyboom, waar baby’s in werden begraven. De lokale gids weet precies waar je wanneer moet zijn om zoveel mogelijk van de bijzondere cultuur mee te krijgen.

Dag 8: Tweedaagse trekking in Tana Toraja

Tweedaagse trekking in Tana Toraja
De tweedaagse trekking gaat door een gebied in Toraja dat weinig wordt bezocht door toeristen. Je hebt een kleine dagrugzak nodig waarin je je eigen spullen en je water voor onderweg draagt. Het grootste gedeelte loop je over paadjes door de rijstvelden op een hoogte van 900 tot 1300 meter met formidabele uitzichten. Af en toe stop je in een dorpje voor een kopje thee, onderweg geniet je van je meegebrachte lunch; voordat je er erg in hebt ben je vijf uur onderweg. Je slaapt bij mensen thuis in eenvoudige omstandigheden. Een matras op de grond met een deken en achter het huis een hokje met een typisch Indonesische hurk-wc. Als douche gooi je een paar bakken koud bergwater over je heen. Ach, het is maar voor een nachtje en het levert je een onvergetelijke ervaring op!

Dag 9: Wandeling door prachtig landschap

Wandeling door prachtig landschap
Je neemt afscheid van de familie. Vandaag loop je zo’n vierenhalf uur door het prachtige landschap. Vanaf grote hoogte kijk je diep in de vallei. Her en der zie je de voor de Toraja’s zo belangrijke buffels een lekker modderbad nemen in de sawa. Na al het lekkere eten bij mensen thuis, is het wel goed om 2 dagen te wandelen! Op het eindpunt word je opgehaald door de auto en krijg je een eenvoudige maar voedzame lunch. Terug in je hotel is het tijd voor een lekkere warme douche en neem je voldaan een koud biertje. Een bijzondere ervaring op jullie Sulawesi reizen!

Dag 10: Terug naar de bewoonde wereld

Terug naar de bewoonde wereld
Je rijdt terug naar Makassar, je slaapt weer in het comfortabele hotel aan het water met terras, restaurant en zwembad.

Dag 11: Off the beaten track in Noord Sulawesi

Off the beaten track in Noord Sulawesi
Een korte binnenlandse vlucht brengt je van Makassar naar Manado, in het uiterste noorden. Vanaf het vliegveld bij Manado vertrek je naar het Jungle&Beach resort in Pulisan. Het is een paar uur rijden en als de weg slechter wordt, weet je dat je off the beaten track bent. De weg houdt tenslotte helemaal op, vanaf hier moet je een kwartiertje over een paadje door de jungle lopen. (Een rugzak is dus een stuk handiger dan een koffer!) Met een grote smile kwamen wij uit de jungle aan bij de houten cottage aan het strandBack to basic zag er zelden zo goed uit! De lokale kok van het resort verzorgt uitgebreide maaltijden. Er is hier buiten bier en cola verder weinig te koop, dus het is geen slecht idee om je favoriete snacks in Manado in te slaan.

Dag 12: Genieten van het Eco-resort

Genieten van het Eco-resort
Vrije invulling van de dag. Wat luieren en een strandwandeling? Je kunt ook de omgeving gaan verkennen, naar de andere kant van het schiereiland lopen of snorkelen in de zee voor de deur. Je kunt ook duiken, zeker de duik naar een verzonken huis is een aanrader. Lunch & diner worden geserveerd in het houten open restaurant met uitzicht op zee.

Dag 13: Dagtrip naar de Bangka eilanden

Dagtrip naar de Bangka eilanden
Excursie naar de Bangka eilanden. Er zijn hier mooie snorkelspots en je maakt een interessante wandeling over het eiland. Je lunch krijg je mee als picknick.  

Dag 14: Tarsiers spotten in Tangkoko

Tarsiers spotten in Tangkoko
In 2 a 3 uur rij je naar Tangkoko Batuangus Nationaal Park, een van de meest indrukwekkende en toegankelijke parken in Indonesië. In de namiddag maak je een twee uur durende wandeling om de tarsier te spotten, ook wel spookdiertje genoemd. Het lijkt op een aapje zo groot als een hand. Officieel hoort het diertje niet tot de apenfamilie en kan hij bij geen enkele andere dierenfamilie worden ingedeeld. Onderzoekers denken dat dit miniwezentje al 45 miljoen jaar oud is en daarmee een van de oudste diertjes op aarde! Zijn ogen zijn letterlijk groter dan zijn maag en zo groot dat ze niet kunnen draaien. Dat wordt ruimschoots goedgemaakt omdat zijn hoofd 360 graden kan draaien! ’s Nachts eet hij en overdag slaapt hij. De tarsier is slechts in enkele regenwouden in Indonesië en de Filipijnen te vinden, waarvan Tangkoko een van de best bereikbare is. Je slaapt in een heel eenvoudig guesthouse bij het park.

Dag 15: Zwarte macaque aapjes Tangkoko, zwavelmeer bij Tomohon en eten bij de Minahasa thuis

Zwarte macaque aapjes Tangkoko, zwavelmeer bij Tomohon en eten bij de Minahasa thuis
Aangezien dieren het best rond zonsop- en ondergang te zien zijn, is het vroeg op staan geblazen voor een nieuwe wandeling in het park. De vele fruitbomen in het park trekken veel dieren en vogels aan. Je hebt grote kans de zwarte macaque aapjes te zien die zo typisch voor Sulawesi zijn, en ook neushoornvogels leven in het park. Tangkoko is een van de beste Nationaal Parken in Indonesië om dieren in hun natuurlijke omgeving te zien. Het is geen dierentuin, het blijft dus altijd afwachten wat je kunt spotten.
 
Na de wandeling vertrek je richting bloemenstad Tomohon. Onderweg verken je met een Engelstalige gids het bijzondere Minahasa gebied. In Sawanganstaan eeuwenoude warugas, sarcofagen waar belangrijke mensen in begraven werden, gezeten in foetus houding. Bekijk de Japanse grot Tonsea. Lekker lunchen doe je het beste in een visrestaurant met uitzicht over het Tondano meer. Je kunt daarna een wandeling naar het gekleurde zwavelmeer van Linow en de Kali waterval maken.
 
’s Avonds ga je bij mensen thuis eten, ze hebben een traditionele Minahasa maaltijd voor je klaargemaakt. Gelukkig wordt de zeer hete sambal apart geserveerd, deze is alleen voor de ware vuurvreter weggelegd!
 
NB: Tomohon ligt, zoals veel Indonesische steden, tussen vulkanen. Lokon en Mahawu zijn actieve vulkanen, net als beroemde en veelbezochte vulkanen als Bromo en Ijen op Java. De stad Tomohon ligt aan de voet van Lokon. De Indonesische autoriteiten kunnen de toegang tot een vulkaan of gebied erom heen ontraden, beperken of verbieden, indien dit door verhoogde vulkanische activiteit nodig wordt geacht. Het is voor je eigen veiligheid belangrijk dat je altijd gehoor geeft aan de instructies van de autoriteiten. Uiteraard wordt in dergelijk geval een passende aanpassing van het programma gezocht. 
 

Dag 16: Mahawu vulkaan excursie

Mahawu vulkaan excursie
Een gevarieerde dag die draait om de Mahawu vulkaan en het bos. Met de lokale, Engelssprekend gids ga je naar de kleurrijke markt van Tomohon. De Minahasa staan erom bekend dat ze alles eten met minimaal 2 poten, dus op de markt kun je honden, boomratten en vleermuizen vinden, klaar om thuis tot een lekker maaltje te worden verwerkt! Het is even slikken bij het idee om 'de hond in de pot' te vinden. In deze cultuur is dat echter heel normaal. Bij Woloan vind je een amfitheater met een prachtig uitzicht. Hier vind je verspreid in het veld oude warugas en traditionele houten huizen. De wandeling bij de Mahawu vulkaan begint op een hoogte van 1000 meter. Via een trap op de parkeerplaats bereik je de top met uitzicht over het kratermeer en de omgeving. Bij helder weer zie je zelfs de Bunaken eilanden liggen. Je volgt een smal pad om het kratermeer heen. Hierna daal je af en loop je door het bos omlaag. Een mooie wandeling waarbij je luncht in het bos. Met de auto rij je richting de Soputan vulkaan. Hier bevinden zich natuurlijke warmwaterbronnen waar je kunt poedelen in het groene zwavelmeertje en jezelf met hete en helende modder kunt besmeren. Een locale spa experience! Entrees en donaties betaal je vandaag zelf ter plekke (kleine bedragen van enkele euros). Eind van de middag word je terug naar je accommodatie gebracht. 

Dag 17: Naar Nationaal Park Bunaken

Naar Nationaal Park Bunaken
Vanuit je hotel in Tomahon wordt je rechtstreeks naar de haven van Manado gebracht. Het duikresort heeft een boot klaar liggen in de haven en het is ongeveer een uur varen naar Nationaal Park Bunaken. Er zijn geen restaurant op het eiland, de fantastische kok van het ressort verzorgt uitgebreide maaltijden. Je eet je buikje rond hier! ’s Avonds is er een gezellige bar aan het zwembad

Dag 18: Duiken en snorkelen bij Bunaken

Duiken en snorkelen bij Bunaken
Ben je een duiker, dan raden we aan de komende dagen zoveel mogelijk duiken in te plannen. Beter dan dit wordt het echt niet! Gigantische koraalmuren staan je te wachten. Hoewel dit gebied befaamd is voor zijn nudibranches en allerlei ander macro zeeleven, troffen wij in één duik drie reuzenschildpadden én twee rifhaaien! Ook de nachtduik is beroemd vanwege de parende mandarijnvissen! Dit is minder erotisch dan het klinkt; er komt maar weinig voor- of naspel aan te pas… Maar je kunt hier natuurlijk ook prachtig snorkelen.

Dag 19: Genieten, genieten, genieten

Genieten, genieten, genieten
Ben je geen duiker? Je kunt een proefduik maken of meegaan op een snorkeltrip. Er zijn ook kayaks te huur voor een rondje om het eiland. Je kunt natuurlijk ook aan je teint werken en je nog eens omdraaien aan het zwembad. Het is hard werken, maar iemand moet het doen!

Dag 20: Afscheid van Sulawesi

Afscheid van Sulawesi
Na het ontbijt vaar je met de boot terug. Heb je net zo veel geluk als wij, dan word je misschien wel uitgezwaaid door een groepje buitelende dolfijnen! Een auto (eventueel met andere gasten van het ressort) brengt je naar het vliegveld van Manado voor je vlucht naar Makassar of Jakarta. Vanuit Makassar of Jakarta kun je een internationale vlucht pakken.

Dag 21: Einde van je rondreis Indonesië over Sulawesi

Einde van je rondreis Indonesië over Sulawesi
Aankomst in Amsterdam. Helaas, je vakantie in Indonesië zit er op. We hopen dat je met veel plezier terug kijkt op jullie Sulawesi reizen naar het zuiden en noorden van dit bijzondere eiland!

Achtergrond

Havenstad Makassar

Je rondreis Indonesië begint in Makassar, een levendige stad aan het water en hoofdstad van Sulawesi. Je kunt Fort Rotterdam en de haven bezoeken, waar de traditionele houten zeilschepen, phinisi, liggen. Je leert koken bij een Makassar familie thuis en ontdekt de lokale kleine eettentjes!
 

Wandeling tussen spectaculaire kalksteen kliffen

Je maakt een wandeling over sawadijkjes in het Maros gebied, een onbekend gedeelte van Nationaal Park Bantimurung-Bulusaraung. Verbaas je over de kalksteen kliffen die steil herrijzen uit het sawa landschap; werkelijk een uniek landschap in Indonesië. Met een lokaal houten sampan vaar je naar een onbekende grot met prehistorische tekeningen.
 

Varen over het Tempemeer

Geniet van een heerlijke maaltijd thuis bij een Bugis familie, een van de vele etnische groepen van Sulawesi. Vaar over het mysterieuze Tempe meer en drink koffie met een vissersfamilie in hun drijvende huis. Zie hoe zijde wordt geweven in mooie patronen.
 

Traditionele cultuur in Tana Toraja

Bewonder de huizen met buffelhoorndaken in Tana Toraja en zie de hangende graven, de babyboom en de tau-tau in de grotten. Meng  je onder de vele gasten die buffels en varkens ter ere van de overledene komen aanbieden tijdens een dagendurende ceremonie

Tijdens de tweedaagse trekking in Tana Toraja loop je door een prachtig heuvellandschap en over kleine paadjes door de rijstvelden. In de dorpjes waar je doorheen wandelt zie je hoe de mensen echt leven. In een klein dorpje slaap je bij de vriendelijke Toraja’s thuis. Een onvergetelijk ervaring op je Indonesië vakantie.


Off the beaten track aan het strand 

Off the beaten track naar dit een Beach ressort in de jungle. Het is hier back to basic en een ultieme plek om helemaal tot rust te komen in de natuur. Met een boot maak je een dagtrip naar de Bangka eilanden, waar je kunt snorkelen en wandelen. Alle maaltijden in het resort zijn inbegrepen.
 

Tarsier aapjes en Minahasa maaltijd bij mensen thuis

Spot het spookdiertje in Tangkoko Nationaal Park, zie neushoornvogels en macaque apen in de jungle. Verwonder je over eeuwenoude sarcofagen.  Beklim een vulkaan en koel af onder een waterval. Go local en eet een traditionele Minahasa maaltijd bij mensen thuis.
 

Duiken en snorkelen in Bunaken

Beter dan Nationaal Park Bunaken wordt het niet voor duikers en snorkelaars. De biodiversiteit van het zeeleven is ongekend met 300 soorten koraal en meer dan 3000 soorten vissen. En als je uit het water komt, wordt de volgende overheerlijke maaltijd al weer geserveerd. All inclusive genieten tijdens de laatste dagen van je vakantie Indonesië.  
Hotel & Vervoer
Accommodatie:
Wij zijn altijd op zoek naar bijzondere accommodaties.
 
In Makassar heb je een fijn hotel met zwembad vlakbij de boulevard en dichtbij Fort Rotterdam. In Sengkang is het hotel iets eenvoudiger, maar wel met een binnenzwembad. In Bambapuang slaap je in een verrassend sfeervol hotel, het grote terras biedt uitzicht over de bergen. In Rantepao (Tana Toraja) hebben we gekozen voor een goed, maar eenvoudig hotel, op loopafstand van restaurantjes. Wel zo gezellig!

Tijdens de trekking slaap je een nacht  bij mensen thuis, dus dit is zeer eenvoudig. Men woont in houten huizen op palen. Er ligt een matras op de grond met een deken. Het is aan te raden zelf een lakenzak en een kleine handdoek (te koop in outdoorwinkel) mee te nemen. Buiten is een mandi: een hurk wc en een waterbak waaruit je water schept als douche.

Zowel in Pulisan als Bunaken verblijf je in houten bungalows met eigen veranda op het strand. Driemaal daags worden er overheerlijke maaltijden klaar gemaakt. Je betaalt alleen je eigen drankjes. Pulisan is meer afgelegen, het gaat hier meer om de rust en de natuur. De bungalows zijn ook eenvoudig en er is weinig verkrijgbaar aan snacks en drankjes. Bunaken is moderner en meer decoratief, er is een zwembad en een barretje.
 
In Tangkoko slaap je in een eenvoudig lokaal guesthouse, aan de rand van het park. Back to basic, maar de beste manier om 's ochtends en 's avonds dieren ten kunnen spotten.
In Tomohon slaap je in een prima hotelletje. Het is een middenklasse hotel met zwembad.

Vervoer:
Vanaf het vliegveld wordt je opgehaald en naar je hotel gebracht. Voor de transfers (aankomst vliegveld Makassar, vliegveld Manado-Pulisan, Tomohon-haven Manado) heb je een auto met chauffeur ter beschikking die je rechtstreeks naar je bestemming brengt.
 
Gedurende de reis overland (vanaf dag 4) heb je een eigen auto met chauffeur ter beschikking. Deze auto staat niet ter beschikking tijdens de vrije dagen/bootexcursie in Pullisan en Bunaken.
 
Naar en van Bunaken vaar je met de privé boot van het ressort, er kunnen dus meerdere gasten van het ressort op zitten, samen deel je ook de auto naar het vliegveld.

Het is ook mogelijk om van Pulisan per boot naar Tangkoko te varen, de bagage past gemakkelijk aan boord. Dit is sneller. Dit kost €45 extra per boeking. 
Prijzen
De hieronder vermelde prijzen zijn geldig tot 15 december 2017. De prijzen zijn per persoon, gebaseerd op 2 personen per kamer. Bij een reis met 3 of 5 personen wordt een derde bed op de kamer bijgezet; de prijs voor een eenpersoonskamer is op aanvraag. Wij behouden ons het recht voor om onze prijzen te wijzigen. In de zomer (juli/augustus/september), rond de feestdagen (van 15 december t/m 15 januari) en het Suikerfeest berekenen we een hoogseizoen toeslag. Prijzen kunnen ook fluctueren door o.a. wijzigingen in de brandstof prijzen of de wisselkoers. De minimale reisduur is 7 dagen. Een reis kan tot uiterlijk 14 dagen voor vertrek worden geboekt.

Rondreis Indonesie: Sulawesi - Vele gezichten van noord en zuid
1 persoon2 personen3 personen4 personen5 personen6 personen
€ 3.354,- p.p.€ 1.890,- p.p.€ 1.593,- p.p.€ 1.457,- p.p.€ 1.416,- p.p.€ 1.348,- p.p.
Inclusief:
  • 18 overnachtingen met ontbijt transfer van vliegveld naar hotel in Makassar.
  • Excursie Culinair Makassar met Engelssprekende gids, transport per openbaar vervoer en becak, lunch en koken bij mensen thuis (je krijgt de recepten uitgeprint mee)
  • 1x Makassar lunch bij mensen thuis nabij Maros
  • 1x traditionele Bugis lunch bij mensen thuis bij Siwa nabij Tempe meer
  • Lokale, Engelssprekende gidsen Maros trekking, excursie Tempe meer en zijde-werkplaatsen
  • 1x traditioneel Toraja uitgebreide lunch bij mensen thuis
  • 2 Excursie dagen lokale Engelssprekende gids in Tana Toraja
  • 2 dagen trekking Tana Toraja  inclusief Engels sprekende trekkinggids, 2x lunch en 1x diner.
  • 2x lunch en 3x diner Pulisan
  • Dagexcursie per boot naar Bangka eilanden, inclusief snorkelen.
  • 2x wandeling met parkranger/gids Tangkoko Nationaal Park
  • Diner in guesthouse van Tangkoko
  • 1x Minahasa diner bij mensen thuis en Engelstalige gids excursie rondom Tomohon
  • Excursie Mahawu vulkaan en lokale lunch in het bos inclusief Engelstalige gids.
  • Vervoer per boot Manado – Bunaken en visa versa
  • 2x lunch en 3x diner Bunaken eilanden
  • Privé vervoer met chauffeur, zoals aangegeven. Van en naar vliegvelden en haven zijn directe transfers.
  • Uitgebreide Nederlandstalige reisinformatie
  • Nederlandstalige ondersteuning ter plekke door onze lokale vertegenwoordiger

Exclusief:
  • Internationale en binnenlandse vluchten.
  • Entreegeld/permit voor Tangkoko Nationaal Park (op moment van schrijven IR 100.000 per wandeling per persoon)
  • Overige entreegelden, donaties en fooien (In traditionele dorpen Tana Toraja, Mahawu, hotsprings circa €1 per persoon. Entree Bunaken circa 12 euro p.p.)
  • Drankjes
  • Dragers voor trekking Tana Toraja (Indien gewenst kunnen deze ter plaatse geregeld worden.)

Extensie 1: Fietsen rondom Makassar
1 persoon2 personen3 personen4 personen5 personen6 personen
€ 248,- p.p.€ 131,- p.p.€ 130,- p.p.€ 117,- p.p.€ 107,- p.p.€ 101,- p.p.
Inclusief:
  • Huur fietsen
  • Engelssprekende gids
  • vervoer per auto naar startplaats fietstocht
  • lokale lunch bij mensen thuis
  • 1 overnachting in Makassar

Exclusief:
  • fooien

Extensie 2: Nog even genieten op Bunaken
1 persoon2 personen3 personen4 personen5 personen6 personen
€ 68,- p.p.€ 68,- p.p.€ 68,- p.p.€ 68,- p.p.€ 68,- p.p.€ 68,- p.p.
Inclusief:
  • 1 overnachting, volpension

Extensies

Extensie 1: Fietsen rondom Makassar


Op de fiets ervaar je op ongedwongen wijze het plattelandsleven rondom Makassar. Bekijk tijdens deze afwisselende fietstocht hoe de vissers hun netten boeten en de rijstvelden op traditionele wijze worden bewerkt.

Dag 4: Fietsen door het achterland van een miljoenenstad

Fietsen door het achterland van een miljoenenstad
In de morgen word je opgehaald door een auto met gids. Na een half uurtje rijden kom je aan bij de kust, waar de fietstocht begint. Je fietst op stevige, nieuwe fietsen met een goed zadel. 

De tocht gaat over verharde en halfverharde weggetjes, grote drukke wegen worden vermeden. Het landschap is vlak, dus voor vrijwel iedereen goed te doen.
De bevolking woont hier in grote houten huizen op palen en leeft voornamelijk van de visvangst. In de buurt van de Bili Bili Dam worden echter ook allerlei groentes, rijst en suikerriet verbouwd. Wat het landschap verder zo karakteristiek maakt zijn de vele kaarsrechte longtar palmen die overal in rijen staan.
 
De bevolking vindt het heel bijzonder dat er hier bezoekers komen, laat staan op een fiets. De kinderen gaan in groten getale naar school. Grote hilariteit als je een stukje met ze mee fietst.
Onderweg is er tijd om in een lokale warung koffie te drinken. Ook een koud drankje gaat er goed in, het is immers best warm. 

Je eet bij een familie thuis. Meestal krijg je verschillende schotels, wat groentes, een tofugerecht en, omdat je in de buurt van de kust ben, een visgerecht. Dit is echt lokale keuken, je zult deze gerechten nooit in een restaurant zien. Probeer wat van alle schoteltjes, echt heet is het zelden. Wij hebben er heerlijk gegeten en de kokkin kwam er, samen met haar zus die meegeholpen had met koken, gezellig bij zitten. Later kwamen ook de buren, nieuwsgierig geworden door het bezoek van die zeldzame gasten, aanwaaien en een hapje mee-eten, want er is altijd genoeg.

Na de maaltijd is het nog een uurtje fietsen. Het wordt dan zo langzamerhand ook wel heel warm dus is het fijn om, na de rivier op een pontje overgestoken te zijn, opgehaald te worden met de auto en terug te rijden naar je hotel, waar je eind van de middag weer aan komt. Lekker opfrissen onder de douche of een duik in het zwembad

Reisschema van deze reis inclusief de Extensie Fietsen rondom Makassar:
Kaart Fietsen rondom Makassar Dag 1: Vertrek uit Amsterdam
Dag 2: Aankomst Makassar
Dag 3: Makassar, culinaire dag en koken bij mensen thuis
Dag 4: Makassar, fietstocht op het platteland
Dag 5: Makassar - Sengkang, wandeling Bantimurung, stop Pising, lokale lunch
Dag 6: Sengkang / Tempemeer - Rantepao, boottocht Tempemeer, Bugis lunch bij Siwa
Dag 7: Rantepao, Sangella met lokale gids, Toraja lunch.
Dag 8: Rantepao, met lokale gids.
Dag 9: Rantepao - Tana Toraja, trekking
Dag 10: Tana Toraja - Rantepao, trekking
Dag 11: Rantepao - Makassar
Dag 12: Makassar - Manado - Pulisan
Dag 13: Pulisan, vrije dag
Dag 14: Pulisan, boottrip Bangka eilanden
Dag 15: Pulisan - Tangkoko, middag wandeling Tangkoko, diner
Dag 16: Tangkoko - Tomohon, ochtend wandeling Tangkoko
Dag 17: Tomohon, markt Tomohon, Woloan, Mahawu vulkaan walk, lunch in bos, hotsprings.
Dag 18: Tomohon - Bunaken, full board
Dag 19: Bunaken, full board
Dag 20: Bunaken, full board
Dag 21: Bunaken - Manado vliegveld
Dag 22: Aankomst Amsterdam

Extensie 1: Fietsen rondom Makassar
1 persoon2 personen3 personen4 personen5 personen6 personen
€ 248,- p.p.€ 131,- p.p.€ 130,- p.p.€ 117,- p.p.€ 107,- p.p.€ 101,- p.p.


Extensie 2: Nog even genieten op Bunaken


Wil je je verblijf met één of meerdere nachten verlengen? Geen probleem en zelfs heel logisch! Wie wil er nou niet een dagje langer blijven in dit paradijs...

Dag 20: Bunaken, vrije dag

Bunaken, vrije dag
Dit paradijselijke eiland verlaat je niet graag; dus als je nog even tijd over hebt, dan neem je nog een dagje extra; om te snorkelen, duiken, relaxen; maar vooral nog even extra te genieten!

Reisschema van deze reis inclusief de Extensie Nog even genieten op Bunaken:
Kaart Nog even genieten op Bunaken Dag 1: Vertrek uit Amsterdam
Dag 2: Aankomst Makassar
Dag 3: Makassar, culinaire dag en koken bij mensen thuis
Dag 4: Makassar - Sengkang, wandeling Bantimurung, stop Pising, lokale lunch
Dag 5: Sengkang / Tempemeer - Rantepao, boottocht Tempemeer, Bugis lunch bij Siwa
Dag 6: Rantepao, Sangella met lokale gids, Toraja lunch.
Dag 7: Rantepao, met lokale gids.
Dag 8: Rantepao - Tana Toraja, trekking
Dag 9: Tana Toraja - Rantepao, trekking
Dag 10: Rantepao - Makassar
Dag 11: Makassar - Manado - Pulisan
Dag 12: Pulisan, vrije dag
Dag 13: Pulisan, boottrip Bangka eilanden
Dag 14: Pulisan - Tangkoko, middag wandeling Tangkoko, diner
Dag 15: Tangkoko - Tomohon, ochtend wandeling Tangkoko
Dag 16: Tomohon, markt Tomohon, Woloan, Mahawu vulkaan walk, lunch in bos, hotsprings.
Dag 17: Tomohon - Bunaken, full board
Dag 18: Bunaken, full board
Dag 19: Bunaken, full board
Dag 20: Extra dag Bunaken, full board
Dag 21: Bunaken - Manado vliegveld
Dag 22: Aankomst Amsterdam

Extensie 2: Nog even genieten op Bunaken
1 persoon2 personen3 personen4 personen5 personen6 personen
€ 68,- p.p.€ 68,- p.p.€ 68,- p.p.€ 68,- p.p.€ 68,- p.p.€ 68,- p.p.


Indonesië reizen - Sulawesi - Traditionele dorpjes met Tonkahan huizen Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Traditionele Tana Toraja ceremonieIndonesië reizen - Sulawesi - Traditionele dorpjes met Tonkahan huizen Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Buffelhoorns als versiering op Tongkahan huizen Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Traditionele dorpjes met Tonkahan huizen Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Buffelhoorns als versiering op Tongkahan huizen Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Hangende graven Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Hangende graven Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Hangende graven Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Babayboom Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Trekking door de Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Trekking door de Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Trekking door de Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Trekking door de Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Trekking door de Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Trekking door de Tana TorajaIndonesië reizen - Sulawesi - Drijvende huizen TempemeerIndonesië reizen - Sulawesi - Per prauw over het TempemeerIndonesië reizen - Sulawesi - Drijvende huizen TempemeerIndonesië reizen - Sulawesi - Drijvende huizen TempemeerIndonesië reizen - Sulawesi - Met een Sampan de maros inIndonesië reizen - Sulawesi - Indrukwekkende kalksteen kliffen in de MarosIndonesië reizen - Sulawesi - Prehistorische tekeningen inde verborgen grot, MarosIndonesië reizen - Sulawesi - Met een Sampan de maros inIndonesië reizen - Sulawesi - Met een Sampan de maros inIndonesië reizen - Sulawesi - Huizen onderweg door de MarosIndonesië reizen - Sulawesi - Phinisi, Typische houten boten in de haven van MakassarIndonesië reizen - Sulawesi - MakassarIndonesië reizen - Sulawesi - Fort Rotterdam MakassarIndonesië reizen - Sulawesi - Culinaire ontdekkingsreis in MakassarIndonesië reizen - Sulawesi - Pilisan Jungle & Beach ResortIndonesië reizen - Sulawesi - Snorkelen bij PulisanIndonesië reizen - Sulawesi - Snorkelen bij PulisanIndonesië reizen - Sulawesi - Dagtrip naar de Banka eilandenIndonesië reizen - Sulawesi - Snorkelen bij PulisanIndonesië reizen - Sulawesi - Relaxen bij PulisanIndonesië reizen - Sulawesi - Tarsiers in Tangkoko Batuangus NPIndonesië reizen - Sulawesi - Tarsiers in Tangkoko Batuangus NPIndonesië reizen - Sulawesi - Neushoornvogels in Tangkoko Batuangus NPIndonesië reizen - Sulawesi - Koeskoes in Tangkoko Batuangus NPIndonesië reizen - Sulawesi - Zwarte macaque aapjes in Tangkoko Batuangus NPIndonesië reizen - Sulawesi - Uitgezwaaid worden door een groepje dolfijnenIndonesië reizen - Sulawesi - De onderwaterwereld van Bunaken fotograferenIndonesië reizen - Sulawesi - Prachtige onderwaterwereld van BunakenIndonesië reizen - Sulawesi - Prachtige onderwaterwereld van BunakenIndonesië reizen - Sulawesi - Prachtige onderwaterwereld van BunakenIndonesië reizen - Sulawesi - Prachtige onderwaterwereld van BunakenIndonesië reizen - Sulawesi - Prachtige onderwaterwereld van BunakenIndonesië reizen - Sulawesi - Nationaal Park BunakenIndonesië reizen - Sulawesi - Eeuwenoude Warugas in Minashasa gebiedIndonesië reizen - Sulawesi - Mahawu vulkaanIndonesië reizen - Sulawesi - Mahawu vulkaan

Sulawesi: eiland van het avontuur



Beleef Tana Toraja in Sulawesi



3 Op Reis naar Sulawesi - Tana Toraja met Footprint Travel



3 Op Reis naar Sulawesi - Makassar met Footprint Travel



3 Op Reis naar Sulawesi - Bugis & Tana Toraja met Footprint Travel



3 Op Reis naar Sulawesi - Bugis & Tempemeer met Footprint Travel


Reacties van reizigers

"De lokale mensen geven de meest bijzondere herinneringen"

Makassar - Sengkang - Tempemeer - Sangella - Rantepao - Tana Toraja - Manado - Tangkoko - Pulisan - Tomohon - Mahawu vulkaan - Bunaken

Familie Kloosterman - 20-08-2014
Lieke (17 jaar): "Bij een normale vakantie krijg je alleen een indruk van een land. Maar juist het bijzondere aan een land is de mensen zelf. Hoe leven ze? Wat zijn de gebruiken, de rituelen? Erg bijzonder was het eten bij mens...
Verder lezen
Rondreis Indonesie: Sulawesi - Vele gezichten van noord en zuid
Beoordeling van deze reis: 9,0
9,0/10 - 1 recensie
"Het lokale karakter van onze Sulawesi reis vonden we geweldig!"

Indonesie reizen - Sulawesi - Tana Toraja - Makassar - Tempemeer - Malino - Tangkoko - Tomohon - Bunaken

Suzy en Andy Boeijen - 21-06-2013
Onze Sulawesi reis was geweldig en staat zeker in de top 3 van vakanties ooit gemaakt, en dat zijn er nogal wat! Voor ons komt dat door het ...
Verder lezen
Rondreis Indonesie: Sulawesi - Vele gezichten van noord en zuid
Beoordeling van deze reis: 9,0
9,0/10 - 1 recensie
"Ontzettend genoten van de prachtige natuur en lieve mensen in Sulawesi"

Indonesie reizen - Sulawesi - Tana Toradja - Makassar - Bantimurung - Tempemeer - Rantepao

Vincent en Leonie - 19-11-2012
De bijzondere rotsformaties bij Bantimurung, varen over het gigantische Tempemeer en de uitzichten over de bergen vanaf Batututomonga; de natuur in Sulawesi is overal schitterend! Ook de rijstvelden in de omgeving van T...
Verder lezen
Rondreis Indonesie: Sulawesi - Vele gezichten van noord en zuid
Beoordeling van deze reis: 9,0
9,0/10 - 1 recensie
"Als grote Nederlander viel ik wel erg op in die kleine dorpjes!"

Indonesie Reis - Sulawesi - Tempe meer - Tana Toradja - Poso meer - Bada Vallei - Tarsiers Tangkoko - Bunaken

André IJff - 10-09-2011
We hebben een fantastische reis gehad, het was echt heel erg mooi. Alles liep vlekkeloos. Het varieerde van goede accommodaties tot echt heel eenvoudig en lokaal, en dat was precies wat we wilden.   Wat er op deze reis echt positief voor ons uitsprong was het on...
Verder lezen
Rondreis Indonesie: Sulawesi - Vele gezichten van noord en zuid
Beoordeling van deze reis: 9,0
9,0/10 - 1 recensie
"Jullie zijn er zelf geweest en kunnen daarom echt advies geven"

Indonesie rondreis - Sulawesi - Tana Toradja - Poso meer - Togian eilanden - Pullisan - Tarsiers Tangkoko - Tomohon

Corinne Timmermans (gezin met 2 kinderen van 8 en 10) - 31-07-2011
We hebben een hele leuke vakantie gehad. Heel indrukwekkend en hele lieve mensen. De Ceremonie in Tana Toraja waarbij meerdere pas geslachte buffels en varkens te zien waren was wat te veel van het goede voor onze jongste van 8. Jullie gidsen en chauffeurs sprongen hier goed op in, die hie...
Verder lezen
Rondreis Indonesie: Sulawesi - Vele gezichten van noord en zuid
Beoordeling van deze reis: 9,0
9,0/10 - 1 recensie