Expeditie Eastern Cape: Treed in de voetsporen van Nelson Mandela en Steve Biko!

Volg de Expeditie Eastern Cape. Kraak de Expeditie Code en WIN 2 tickets naar Zuid-Afrika!

Paulien van der Geest, 09 februari 2017
Mthatha, Zuid-Afrika

Kraak de Expeditie Code en win 2 tickets naar Zuid-Afrika! (Deel 2/6)

In de Oost-Kaap treden we in de voetsporen van Nelson Mandela en Steve Biko. We zitten op dezelfde stenen stoel en glijden van dezelfde rots als Nelson Mandela deed in zijn jeugd. We bezoeken de woonplaats van Steve Biko. Het is indrukwekkend om de levensverhalen van deze anti-apartheid helden te horen. Volg onze Expeditie Eastern Cape, kraak de Expeditie Code en win twee vliegtickets naar Zuid-Afrika!
 
Ferry en Paulien van Footprint Travel zijn afgereisd naar de Oost-Kaap van Zuid-Afrika. Wil jij hen achterna? Volg dan hun belevenissen tijdens hun Expeditie Eastern Cape. Dit is het tweede blog in een serie van 6. We hebben een Wie is de Mol-achtig spel voor jou gemaakt. Onderaan ieder blog vind je 2 opdrachten. Kraak de Expeditie Code en maak kans op twee vliegtickets naar Zuid-Afrika!
 

Anti-Apartheid helden in de Oost-Kaap

De Oost-Kaap van Zuid-Afrika is de geboortegrond van 2 belangrijke anti-apartheid helden. De beroemdste, Nelson Mandela, spendeerde 27 jaar in de gevangenis van Robbeneiland. Na de val van het apartheidsregime werd hij de eerste democratisch gekozen president van Zuid-Afrika en het symbool voor verzoening tussen de verschillende bevolkingsgroepen. Een andere beroemde apartheidsheld, Steve Biko, overleefde het apartheidheid regime niet. Door de popsong Biko van Peter Gabriel en de film Cry Freedom werd hij wereldberoemd en het symbool voor alles wat er mis was met apartheid. In de Oost-Kaap treden we in de voetsporen van Nelson Mandela en Steve Biko.
 
 

Voetstap 1: Bezoek het Nelson Mandela Museum in Mthatha

In dit museum leer je alles over het leven van Nelson Mandela. Zijn jeugd, zijn tijd als apartheidsstrijder, als gevangene en als één van de meest bewonderde staatsmannen worden in beeld gebracht door middel van muurgrote foto’s en korte teksten. Quotes komen uit zijn autobiografie Long Walk to Freedom. Daarnaast zijn er ook beschouwingen van vrienden en onderzoekers. Dezelfde expositie is ook te zien (als onderdeel) in het indrukwekkende Apartheid Museum in Johannesburg. Ondanks dat de tentoonstelling niet nieuw is voor ons, spenderen we toch met gemak 2 uur in dit museum gewijd aan deze bijzondere en inspirerende man, die zoveel heeft betekend voor onze huidige democratische samenleving. Het is een leerzame tentoonstelling, zeker als je geïnteresseerd bent in geschiedenis en in Mandela in het bijzonder.
 
 
“Ik heb het ideaal gekoesterd van een democratische en vrije maatschappij waarin alle mensen in harmonie met gelijke kansen samenleven. Het is een ideaal waarvoor ik leef en dat ik hoop ooit gerealiseerd te zien worden. Maar als het nodig is, edelachtbare, is het een ideaal waarvoor ik bereid ben te sterven.” Met deze woorden eindigde Mandela in 1964 zijn 4 (!) uur durende toespraak vanuit het beklaagdenbankje in de rechtszaal. Hij, en 9 medestrijders, werden beschuldigd van landverraad. De rechter gaf hen niet de doodstraf, maar levenslang op Robbeneiland.
 

Praktische reisinformatie over Mthatha

Wil je kortere dagafstanden rijden, dan kun je overnachten in business hotel Savoy. Wij sliepen hier in de Executive room, de nieuwe en luxueuze kamers van het hotel. Je maakt gebruik van het zeer uitgebreide ontbijtbuffet bij Panarottis, waar je gedurende de dag ook uitstekende pizza’s en pasta's kunt krijgen. Liefhebbers van steaks en burgers kunnen terecht bij het naastgelegen Big Eagle Spur. Er is een Spar supermarkt, geldautomaat en tankstation. Een stadje waar je dus prima kunt overnachten, maar je kunt ook na het museum hier lekker lunchen en daarna je route vervolgen langs de Wild Coast.
 
 
Waar: Nelson Mandela Museum, Hoek Nelson Mandela Drive en Owen Street, aan de N2 in Mthatha.
Entree: gratis maar er wordt na afloop wel een donatie verwacht voor de gids.
 
Kijk- en Luistertip: Film en boek Long Walk to Freedom
Tijdens zijn gevangenschap schrijft Mandela zijn boek Long Walk to Freedom. Het boek, geschreven op schrijfblaadjes, wordt in delen de gevangenis uitgesmokkeld. Na zijn vrijlating wordt in 2013 de film Long Walk to Freedom gemaakt met in de hoofdrol Idris Elba. De titelsong Ordinary Love werd door U2 speciaal geschreven voor deze film. Het nummer werd uitgebracht op 2 december 2013, drie dagen voor het overlijden van Mandela en stond maandenlang in de Top 40.  
 

TRAILER: A LONG WALK TO FREEDOM

 

CLIP: ORDINARY LOVE - U2

 

Ferry versus Paulien: Anti-apartheidshelden

 
Tijdens de reis spelen we Ferry versus Paulien. We worden tijdens dit spel door onze collega’s in allerlei ongemakkelijke situaties gebracht en we zullen zien wie het beste expeditie-lid is! Tijdens ons bezoek aan het Nelson Mandela Museum krijgen we de vraag welke anti-apartheidshelden oorspronkelijk uit de Oost-Kaap komen. Wie brengt het er het beste vanaf, Ferry of Paulien? Wil jij de 2 tickets naar Zuid-Afrika winnen, bekijk het filmpje dan goed. Want niet alleen wij moeten opdrachten doen, ook jij moet aan de slag. Kraak jij de Expeditie Code? Dan win jij misschien wel die 2 vliegtickets van South African Airways!
 
 

Voetstap 2: Ontmoet de kleine Nelson  in Qunu

Mandela beschrijft in Long Walk to Freedom zijn jeugd in Qunu als de gelukkigste tijd van zijn leven. Ook hier is een kleine expositie van foto’s uit de tijd van Mandela, zodat je een beeld krijgt hoe mensen van de Xhosa stam, waartoe Mandela behoort, zich toen kleedden en leefden. Voor het museum is de fundering zichtbaar van het schooltje waar Mandela naar toe ging. De juf gaf hem hier zijn Europese naam ‘Nelson’. Zijn Afrikaanse naam is Rolihlahla wat herrieschopper/onruststoker betekent. In de tuin van het museum is de favoriete ‘stoel’ van de kleine Nelson.
 
 
Gezeten op deze steen hoedde hij het vee van zijn vader. We mogen zelf plaatsnemen op de stenen ‘stoel’. Maar het allerleukste vinden wij de Sliding Rock. De gids vist een platgedrukte anderhalf liter plastic fles tevoorschijn uit de struiken. Onwennig gaan we hierop zitten, armen en benen in de lucht, en hopla, glijden maar! Het gaat best hard, en we kunnen ons voorstellen hoe de kleine Nelson en zijn vriendjes hier gierend van de lach de rots op en af gleden, alsof ze in een privé rollercoaster zaten! Misschien komt het door de foto’s die we in het museum hebben gezien, maar ik zie de jongens met hun omslagdoeken zó voor me en hoor hun schaterlach weerkaatsen in de vallei.
 
  

Praktische reisinformatie over Qunu

Rijd je de route door de Wild Coast, dan ligt Qunu mooi in het midden tussen Mbotyi en Morgans Bay of Cintsa. Een prima stop om de autorit van 6 uur te breken. Het restaurant in Qunu is helaas gesloten. Breng dus zelf iets te eten en te drinken mee (bijvoorbeeld van de Spar in Mthatha) of lunch in Mthatha. Alternatief maak je gebruik van een wegrestaurant bij een benzinestation, maar deze zijn wel vrij schaars!
 
Waar: Mandela Museum Qunu. Afslag Qunu vanaf N2 wordt duidelijk aangegeven, 600 meter doorrijden
Entree: gratis maar er wordt na afloop wel een donatie verwacht voor de gids.
 
Luistertip: Free Nelson Mandela - Popsong van Special AKA
In de jaren ‘80 ontstaan wereldwijd protesten tegen het apartheidsregime, ook internationale artiesten leveren hun bijdrage. Zo ook het nummer Free Nelson Mandela in 1984 geschreven door Jimmy Dammers en uitgevoerd door de Britse gelegenheidsband Special AKA (voormalig skaband The Specials). De song bestormde de hitlijsten en in Zuid-Afrika werd het door het ANC als strijdlied omarmt. Het lied is verkozen tot één van de 20 beste protestliederen door The New Statesman, een vooraanstaand Brits politiek tijdschrift.
 

CLIP: THE SPECIALS - FREE NELSON MANDELA

 
 

Voetstap 3: Roep om vrijheid met Steve Biko in Koning Willemstad

Wij kennen het verhaal van Steve Biko eigenlijk alleen door de aangrijpende film Cry Freedom. We willen meer over hem te weten komen en bezoeken het Steve Biko Centre. Biko, een intelligente student geneeskunde, was één van de oprichters van South African Students Organisation (SASO). Door de tentoonstelling begrijpen we dat Biko hiermee deel uitmaakte van een wereldwijde Black is beautiful beweging. SASO werd een enorm succes en Biko één van de belangrijkste activisten tegen het Apartheidsregime. Het valt ons op dat Biko een charmante persoonlijkheid was, die goed met mensen kon opschieten van allerlei verschillende groepen, zoals de blanke studentenleiders. Het was iemand geweest die in het huidige Zuid-Afrika net zo’n belangrijke bruggenbouwer had kunnen zijn als Mandela.
 
 
Biko richtte de Black Peoples Convention (BPC) op, waarop het Apartheidsregime hem van de universiteit stuurde en naar zijn geboortestad Koning Willemstad verbande. Tijdens verhoren op het politiebureau werd hij dusdanig mishandeld dat hij ernstig hersenletsel opliep. We zijn ontsteld te lezen dat gevangenisartsen keer op keer deden alsof hij niet levensgevaarlijk gewond was en pas ingrepen toen Biko het bewustzijn verloor. Hoe kun je dat doen als arts? Naakt werd hij in de achterbak van een landrover naar Pretoria Prison getransporteerd, een rit van 12 uur. Biko overleed, 30 jaar oud en alleen liggend op de vloer van zijn cel. Ik zie de aangrijpende filmbeelden weer voor me. Als ik me al zo verontwaardigd voel over iets dat in 1977 plaatsvond, hoe moeten zijn vrouw, kinderen familie en vrienden zich wel niet voelen? De gids vertelt dat Biko’s vrouw iedere dag tussen de foto’s van het museum zit. Een troost dat hij niet vergeten wordt, maar het brengt haar man niet terug.
 
 
 
 
De brute dood van Biko wekte grote verontwaardiging op, temeer de autoriteiten alle verantwoording wegwuifden en de drie betrokken artsen werden vrijgepleit. Bij zijn begrafenis waren 15.000 mensen aanwezig, waaronder diplomaten uit 12 westerse landen. Voor de Waarheids- en Verzoeningscommissie bekenden 5 ex-politieagenten 20 jaar later dat zij verantwoordelijk waren voor Biko’s dodelijke verwondingen. De gids vertelt dat de familie van Biko zich er nooit bij neer heeft kunnen leggen dat zij ongestraft bleven.
 
 

Praktische reisinformatie over Steve Biko Centre

Koning Willemstad ook wel King Williams Town genoemd, is weinig aantrekkelijk om te overnachten. Dat is ook niet nodig. Het ligt slechts 1,5 uur rijden van Morgans Bay en 1 uur van Cintsa. Vanuit beiden kun je het Steve Biko Centre prima als dagtrip doen. Er worden excursies aangeboden, bijvoorbeeld door Imonti Tours waarbij je met een gids het huis, school en graf van Biko bezoekt. Wij rijden na het bezoek aan het Steve Biko Centre door naar de bergen van Hogsback, wat iets meer dan een uurtje rijden is. Indien je er voor zorgt dat je rond het middaguur klaar bent, kun je ook doorrijden naar de safari gebieden rondom Addo in het zuiden of de Karoo (Cradock, Nieu-Bethesda of Graaff-Reinet) in het westen.  
 
 
Waar: Steve Biko Centre, One Zotshie Street, Ginsberg, King William's Town, Eastern Cape
Openingstijden: Op werkdagen van  09:00 tot 17:00, Op zaterdag - van 09:00 tot 13:00 en op zondag alleen op afspraak.
Entree: gratis maar er wordt na afloop wel een donatie verwacht voor de gids.
 
Kijktip: De film Cry Freedom met Denzel Washington
De met 3 Oscars genomineerde film Cry Freedom vertelt het verhaal van Biko vanuit het perspectief van de blanke hoofdredacteur van de krant Daily Dispatch, Donald Woods. Woods, die bevriend was met Biko, ontvluchtte met zijn gezin Zuid-Afrika om zijn boek over de brute dood van Biko gepubliceerd te krijgen. Denzel Washington kruipt in de film subliem in de huid van de intelligente Steve Biko. Kevin Kline speelt zeer overtuigend Woods. Deze aangrijpende film is volgens ons absoluut een must-see voordat je afreist naar Zuid-Afrika.
 

TRAILER: CRY FREEDOM

 
Luistertip: Biko - Popsong door Peter Gabriel & Simple Minds
In 1988 organiseerde Simple Minds samen met Jerry Dammers het Nelson Mandela 70th Birthday Tribute Concert in het Londense Wembley Stadion. Mandela zat op dat moment nog steeds levenslang gevangen op Robbeneiland. Muzikant Peter Gabriel voerde zijn nummer Biko samen met de Simple Minds live op voor het gigantisch publiek in Wembley Stadion.
VIDEO “Biko” door Peter Gabriel/Simple Minds tijdens Live Mandela 70ste verjaardag in Wembley
 

CLIP: BIKO - PETER GABRIEL & SIMPLE MINDS

Win 2 tickets naar Zuid-Afrika!

Wil je ook op expeditie naar Zuid-Afrika? Doe dan nu mee met ons Wie is de Mol-achtige spel en maak kans op 2 vliegtickets van South African Airways! Wat moet je doen? Heel eenvoudig: Volg de zes blogs van onze Expeditie Eastern Cape. Elke week verschijnen er twee blogs: op maandag en donderdag. Dit is het tweede blog uit de serie van 6. Bij elk blog vind je twee opdrachten. Zet al je detective skills in en kraak de Expeditie Code. Schrijf je in voor de wedstrijd en ontvang het deelnameformulier per e-mail. Wie weet ga jij in 2017 zelf op expeditie naar Zuid-Afrika!
 

Opdrachten bij het blog: Volg in de voetsporen van Nelson Mandela en Steve Biko!

 
Wat moet je doen? Los de 2 onderstaande opdrachten op. Vul je antwoorden in op je persoonlijke deelname formulier. Vergeet niet tussentijds op te slaan! In ieder volgende blog vind je nieuwe opdrachten.
Heb je nog geen deelnameformulier? Schrijf je nu in en ontvang direct je persoonlijke deelname formulier per e-mail.
 

Opdracht 2A: Free Nelson Mandela

Tip: Zoek online de songtekst op en tel!
 
 

Opdracht 2B: Biko

 
 
 





Zelf Zuid-Afrika ontdekken? Vraag een gratis reisvoorstel aan!

Tags:



Reacties
Chris
"Beste Paulien & Ferry en/of redactie, Ik doe enthousiast mee met de Expeditie-code-puzzel maar heb alleen grote moeite met vraag 2A, wat komt doordat het einde van het liedje zo vaag is. Ten eerste: vanaf ongeveer 3:10 zingen de lead zanger en het koor verschillend door elkaar en het is ontzettend moeilijk te horen door wie en hoe vaak er nog "free" wordt gezongen. Ten tweede "vervaagt" het einde geleidelijk en het is zeer afhankelijk van hoe hard je luidsprekers kunnen, of er op 3:57 nog een laatste "free" te horen is. Graag zou ik daarom mijn telling eerst willen laten toetsen ('goed' of 'fout') voordat ik mijn ingevulde deelnameformulier opstuur. Is er iemand bereid om dit te toetsen en wel voor de deadline op 26 februari? Bij voorbaat dank!"


Laat hier je reactie achter




Dit artikel hoort bij de volgende Zuid-Afrika reizen