Johannesburg: van goudmijnen naar goudkusten

Zuid-Afrika reizen – Johannesburg – Newtown – Maboreng - Braamfontein - Nelson Mandela in Johannesburg

Rik Jongenelen (tekst) & Chris König (fotografie), 31 januari 2016
Johannesburg, Zuid-Afrika

Er zijn toeristen die vrijwel meteen na de landing hun biezen pakken en Johannesburg achter zich laten liggen, op weg naar de bekende wildparken in de omgeving. Zonde, want ‘Jozi’ is veel meer dan de mijnwerkersstad die het ooit was. Wil je je ogen openen voor een blik op de meest opkomende stad van het land, blijf dan vooral wat langer hangen in de goudkust van het nieuwe Zuid-Afrika.

 
“Waarschijnlijk houdt deze stad vrij snel op te bestaan” dachten 18de-eeuwse stadsplanners toen ze een bouwtekening van het huidige Johannesburg maakten. Met de komst van grote goudmijnen was er behoefte aan woonruimte voor de mijnwerkers, die naar verwachting zouden wegtrekken als het goud gedolven was. Dat de stad bleef uitdijen was daarom een des te grotere verrassing. Deze groei leidde echter ook tot stedelijke problemen als criminaliteit, verpaupering en een toenemend gevoel van onveiligheid. Deze begrippen zijn zo kenmerkend geworden voor ‘Joburg’ dat de stad langzaam in het verdomhoekje verzeild raakte en reizigers eerder kozen voor een reis nabij de West-Kaap. Gemeentelijke investeerders en lokale ondernemers zijn de laatste decennia echter bezig om het imago van hun stad op te vijzelen. Een hippe, trendy stad met talloze mogelijkheden ontpopt zich uit de betonnen cocon, waarbij een aantal wijken zich inmiddels heeft getransformeerd van armoedige mijnbouwbuurt tot creatieve goudkust.
 

Newtown

Zoals de naam al doet vermoeden, was Newtown een van de wijken waar de net aangekomen gouddelvers neerstreken. Tijdens de apartheid was dit tevens de wijk waar de toenmalige advocaat Nelson Mandela zijn kantoor had. Veel winkeliers en inwoners van Newtown kennen ‘Madiba’ dan ook nog uit de tijd dat hij zich in begon te zetten voor de rechten van zwarte Zuid-Afrikanen. In en rondom het pand wordt het passerend publiek betrokken bij de historische bijdrage die Mandela heeft geleverd aan het multiculturalisme in Zuid-Afrika.
 
In de jaren na de apartheid ontwikkelde Newtown zich in een wijk die qua voorzieningen doet denken aan een Europese stad. Ambitieuze ondernemers gaven de panden een frisse lik verf en begonnen een koffietentje, kledinglabel of cosmeticazaakje. In geen velden of wegen is hier nog iets merkbaar van het grauwe verleden van de wijk. Integendeel: jonge Zuid Afrikanen uit alle bevolkingsgroepen zoeken Newtown op en mengen zich in de talloze initiatieven en activiteiten.
 
Een van die burgerinitiatieven is de Critical Mass Bikeride, een kilometerslange fietstocht dwars door Johannesburg die voor een groot deel Newtown doorkruist. Honderden fanatieke fietsers klikken hun fietshelm vast, zetten hun fietsverlichting aan en rijden in een lange sliert over het asfalt. Een van de spaarzame momenten waarop fietsers het voor het zeggen hebben op de drukke binnenwegen van de stad. Dat is ook het voornaamste doel: medeburgers laten zien dat je als groep een verschil kunt maken in het aanpakken van milieuvervuiling. De Critical Mass Bikeride wordt op de laatst vrijdag van iedere maand gehouden en als fietser kun je elk moment in- of uittreden.
 
Om je opgebrande calorieën weer aan te vullen, sla je af om wat te eten in The Sheds. Onder één dak vind je hier een dozijn lokale eettentjes die allerlei hapjes en maaltijden aanbieden. Van verse sushi tot fantastische burgers en pittige wraps, alles in een industriële setting met live muziek en cocktails die minstens zo kleurrijk zijn als de bevolking van Johannesburg.
 

Maboreng

Deze buurt heeft alles te bieden waar de hippe Johannesburger behoefte aan heeft.  Het is het deel van de stad waar kleinschalige horecagelegenheden de leegstaande winkels introkken en zo zorgden voor een wedergeboorte van dit stadsdeel. Aan Fox Street vind je cafés met onder meer Joodse, Ethiopische, Argentijnse of Zuid Afrikaanse stijlen die zich richten zich op de werkende jongere, gezinnen en… toeristen! Met het oog op duurzaamheid en gastvrijheid is er een ruime keuze uit bijvoorbeeld veganistische,  glutenvrije en vetarme heerlijkheden. Schaar je onder de nieuwe generatie Zuid Afrikaanse jongeren en laat het tot je doordringen dat het stereotype beeld van Afrika hier nauwelijks merkbaar is.
 
De internationale allures en ambities van de wijk zijn het beste merkbaar in Curiocity. Dit hostel bestaat pas sinds 2013, maar heeft de sfeer van een bruin café waar je je meteen op je gemak zult voelen. Zowel buitenlandse backpackers als jongeren uit Maboreng leren elkaar hier kennen en doen continentale grenzen even vervagen. Wanneer je op zoek bent naar een unieke slaaplocatie in Johannesburg, vraag dan naar de sculpture room. Deze kamer zit verscholen op het dak van een nabijgelegen kantoorpand en deed al eerder dienst als kunstproject. Het gevolg is een kleurrijk bouwsel van planken, golfplaten en glas met een fantastisch uitzicht over de hoogbouw van Johannesburg. Heb je altijd al de skyline van een wereldstad willen zien vanuit je bed? Is het je droom om te douchen op het dak? Laat deze kans dan niet aan je neus voorbij gaan.
 

Braamfontein

Nabij het centrum van de stad vind je de wijk Braamfontein. Niet alleen de naam is prachtig, maar ook hetgeen dat deze buurt te bieden heeft aan eenieder die er doorheen wandelt verdient die term. Ga bij een bezoek aan Braamfontein zeker naar de Neighbourgoods Market. Hier heeft men een voormalige parkeergarage omgetoverd tot één grote gaarkeuken c.q. hotspot voor aanstormend (culinair) talent. Geuren van benzine en diesel hebben hierbij plaatsgemaakt voor geuren van gebraden vlees, dampende stoofpotjes en skottelbraais vol zeevruchten. Tijdens het eten kun je de creatieve kunsten van plaatselijke bandjes en artiesten aanschouwen. Op de hoek bij de ingang en op de eerste verdieping van de garage staan soulbandjes te jammen, waarbij de liefde voor creatieve expressie door de smalle straatjes galmt. Plaatselijke bezoekers genieten met hun vrienden van het eten, lokale drankjes en de gepassioneerde muziek.
 
Maak op de begane grond vooral even een praatje met de koks van Exotically Devine, een groep van vier rastafari die hun ziel en zaligheid storten op wat er in hun pannetjes borrelt. Aangezien de ‘broeders’ van Exotically Devine rastafari zijn, houden zij zich aan een strikt veganistisch dieet. Dat dit niet per definitie hoeft te bestaan uit tofu en andere vleesvervangers, bewijzen ze door een fantastisch maal voor je te bereiden met onder meer kokos en totaal onbekende groenten. Wil je een echte Zuid-Afrikaanse specialiteit proeven, ga dan elders op de benedenverdieping voor een portie bunny chow. Hoewel de naam anders doet vermoeden, bevat dit uitgeholde brood gesmoorde kip met groenten en een heerlijke kruidenmix. Of je nou komt om te lunchen, naar muziek te luisteren of om een drankje te doen: het nieuwe Johannesburg spotten doe je hier!
 

Jozi

‘Jozi’ is veel meer dan de mijnwerkersstad die het ooit was. Wil je je ogen openen voor een blik op de meest opkomende stad van het land, blijf dan vooral wat langer hangen in de goudkust van het nieuwe Zuid-Afrika. De stad zal je verrassen!
 
Rik en Chris van het reisblog Reisjunk maakten deze reis in het kader van de Reisreporter actie van Footprint Travel in samenwerking met Mijn Zuid-Afrika. In Johannesburg waren zij te gast in Kensington Cottages (B&B), CurioCity (urban backpackers hostel) en boutique hotel The Peech.
 
Zelf ook een reis door Zuid-Afrika maken? Stel je eigen reis samen met onze bouwstenen en excursies. Of bekijk onze kant-en-klare Zuid-Afrika rondreizen.
 
 





Zelf het échte Zuid-Afrika ontdekken? Vraag gratis een offerte aan!

Tags: Geschiedenis Erfgoed - Cultuur - Go Local - Nelson Mandela - Johannesburg eo - Actief

Laat hier je reactie achter




Dit artikel hoort bij de volgende Zuid-Afrika reizen