Stap in de indrukwekkende wereld van Nelson Mandela

Zuid-Afrika reizen - Johannesburg - Huis Nelson Mandela - Soweto - Hector Pieterson - Apartheidsmuseum - Constitution Hill

Paulien van der Geest, 31 augustus 2015
Johannesburg, Zuid-Afrika

Zeg je Zuid-Afrika, dan zeg je Mandela. Nooit eerder is een politicus in de ogen van de hele wereld zo’n held geweest. De verering neemt bijna popsterachtige vormen aan. Nelson Mandela is hét symbool van verzet tegen apartheid. 27 jaar gevangenschap op Robbeneiland maakte hem tot een bijna mythisch figuur. Als eerste democratisch gekozen president van Zuid-Afrika steeg Nelson Mandela boven zichzelf uit. Hij was het levende voorbeeld van vergiffenis en een inspiratiebron voor de regenboognatie. Hij liet zien dat alle bevolkingsgroepen in Zuid-Afrika thuis horen, ongeacht huidskleur.
 
In deze blog nemen we je mee naar 6 bekende en minder bekende plekken in Johannesburg die je een inkijkje geven in het bijzondere leven van Mandela. Een ding hebben ze gemeen: het zijn indrukwekkende plaatsen die je zeker niet onberoerd zullen laten. Als jij de reis als reisreporter naar Zuid-Afrika wint, kun je deze bijzondere plekken zelf gaan ontdekken.
 
 

1. De vele gezichten van Mandela in het Apartheidsmuseum

Je bent nog maar koud binnen of het Apartheidsmuseum grijpt je bij de keel en toont je de waanzin van het apartheidsregime. Bij de entree wordt willekeurig bepaald of je naar binnen moet door de ingang voor blanken of voor zwarten. Ik word door tralies gescheiden van mijn reispartner die bij de blanke, en dus veel luxere ingang, naar binnen mag.
 
Een voorbeeld van hoe dit museum je op een indringende manier een beeld geeft van de heftige periode in de Zuid-Afrikaanse geschiedenis. “Amandla! Awethu!” hoor je uit de kelen komen in de video’s. Deze strijdkreet in het verzet tegen de apartheid betekent ‘de macht aan het volk!’. Een deel van het museum is gewijd aan het leven van Nelson Mandela. Hij vervulde zijn verschillende rollen met verve, eerst als gedreven advocaat in een strak maatpak, daarna als harde verzetsstrijder met een baard en tot slot als vreedzame president voor iedereen. Dit museum is een goed begin van je Zuid-Afrika-reis, omdat het je een beeld geeft van de recente geschiedenis van Zuid-Afrika. Trek rustig een paar uur uit voor het enorme museum. Er is ook een fijn restaurant om te pauzeren en een museumwinkeltje vol interessante boeken.
 

2. Koude rillingen in Constitution Hill

De quote van Nelson Mandela bij de ingang van Constitution Hill spreekt boekdelen:
 ‘A nation should not be judged by how it treats its highest citizens, but it lowest ones – and South Africa treated its imprisoned African citizens like animals’.
 
 
Tijdens de indrukwekkende rondleiding wordt duidelijk hoe deze zware omstandigheden de verzetsstrijders hebben gevormd. Hoe harder het regime probeerde de verzetshelden te onderdrukken, hoe sterker ze juist werden. Op Constitution Hill draait het allemaal om de grondwet en de rechten van de bevolking. Je leert eerst over de akelige geschiedenis van het gebouw. In het oude fort werden politieke gevangenen als Mandela, Sisulu en Ghandi (ja, de beroemde verzetsheld uit India) gevangen gehouden onder erbarmelijke omstandigheden. De verhalen bezorgen mij koude rillingen. Gelukkig komt er na de mistroostige ellende een positieve wending aan het verhaal. Ik word meegenomen naar het Constitutionele Hof, een rechtbank speciaal om de grondwet te interpreteren. Het gebouw zit boordevol symboliek. ‘Dit nooit meer, daar zorgen wij voor’, is de onuitgesproken boodschap. Het is indrukwekkend om te zien op welke grootse wijze het volk van Zuid-Afrika zich heeft ontworsteld aan de apartheid. Op deze vroegere plaats van meedogenloze onderdrukking, zegeviert nu het recht.
 
 
 

3. Tranen bij het laatste huis van Mandela

De wereld huilde toen Nelson Mandela op 5 december 2013 stief op 95-jarige leeftijd in zijn huis in Johannesburg. Met zijn derde vrouw Graça Machel woonde hij zijn laatste jaren in dit huis in de mooie wijk Houghton. Een hoge muur staat om de enorme villa, dus helaas vang ik slechts een glimp op van zijn huis. Mandela eindigde zijn leven beslist in betere doen, dan de krappe gevangeniscel op Robbeneiland waar hij een groot deel van zijn leven doorbracht. Bij de eerste vrije verkiezingen in 1994 werd hij gekozen tot president van Zuid-Afrika. De koosnaam die zijn volk hem zijn laatste levensjaren gaf was Madiba, in zijn clan de naam voor ‘koning’. Dat is wel wat anders dan de naam Rolihlahla die hij bij zijn geboorte kreeg. Rolihlahla betekent ‘trouble maker’, een naam die hij meer dan waar heeft gemaakt. Voor de villa hebben bezoekers stenen neergelegd met daarop afscheidsgroeten of woorden van dank geschilderd. Een mooi gebaar waar ik stil van word.
 
 

4. Wandelen met Mandela en zijn kameraden in Newtown

Veel mensen denken –ongetwijfeld door Robbeneiland- aan Kaapstad als ze aan Mandela denken. Maar Johannesburg was zijn stad. Hier studeerde hij rechten, bokste hij en trouwde hij (eerst met Evelyn Mase, later met Winnie Madikizela) en werden zijn kinderen geboren. In Johannesburg maakte hij de vrienden die zijn levensloop zouden beïnvloeden en startte hij in de jaren vijftig zijn advocatenkantoor met Olivier Tambo. Hier besloot Mandela het verzet in te gaan, samen met andere ANC leiders zoals Sisulu, Mbeki en Tambo. Met een gepassioneerde gids van Past Experiences loop je in de wijk Newtown langs al deze belangrijke plekken van Mandela en andere verzetshelden. Je hoort hun verhalen en loopt rond waar zij rondliepen. Bij het vroegere advocatenkantoor van Mandela en Tambo, schuin tegenover het gerechtshof, weet je dat je letterlijk loopt over de stoep waar zij liepen. Voor het gerechtshof staat een beeld van Mandela als bokser. In zijn boek Long Walk to Freedom schrijft hij: “Boksen is gelijkheid. In de ring zijn status, leeftijd, huiskleur en rijkdom irrelevant.”
 
Newtown is een leuke wijk, waar veel te ontdekken valt. Je kunt kiezen voor een stadswandeling in het teken van Mandela en de verzetsstrijd of bijvoorbeeld voor een stadswandeling waarbij je een mix ziet van alles wat Johannesburg te bieden heeft.
 
 

5. De huizen van Mandela en Tutu in Soweto

De Vilakazi straat in Orlando West is een buitengewone straat. Het is de enige straat ter wereld waar de huizen van twee winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede zijn te vinden: het huis van Nelson Mandela en het huis van Aartsbisschop Desmond Tutu. Het huis van Tutu is niet te bezichtigen, want de beste man woont er zelf nog. Het huis van Winnie en Nelson Mandela op nummer 8115 is wel te bekijken. Dit was het eerste huis dat Mandela zelf bezat. In zijn boek Long Walk to Freedom schrijft hij: ‘It was the opposite of grand, but it was my first true home of my own and I was mightily proud. A man is not a man until he has a house of his own.’
 
 
Winnie woonde hier met hun dochters terwijl Mandela in gevangenschap zat, totdat zij in 1977 zelf werd verbannen naar de afgelegen plaats Brandfort en onder huisarrest werd geplaatst. Naar dit huis op nummer 8115 keerde Nelson Mandela terug na zijn vrijlating in 1990. Mandela woonde hier nog 11 dagen voordat hij naar zijn huis in Houghton verhuisde. Het huis aan de Vilakazi straat is nu een museum met parafernalia van Mandela, zoals certificaten die aan de muur prijken en een stel schoenen die onder het bed staan. Tegenover het huis is een restaurant van Winnie Mandela. Met een Soweto excursie kun je zelf in deze bijzondere straat lopen en het huis bekijken.
 
 
 

6. De dood van Hector Pieterson schokte de wereld

De scholierenopstand op 16 juni 1976 was het begin van het einde van de apartheid. Zwarte scholieren en studenten in Soweto protesteerden massaal omdat ze geen les wilden krijgen in het Afrikaans maar in het Engels. Duizenden kinderen en jongeren sloten zich aan bij de massa en gingen dansend, zingend en ongewapend de straat op. De politie raakte in paniek bij het zien van de enorme massa en begon te schieten. Volgens de politie kwamen er 23 kinderen om, volgens andere bronnen lag het aantal slachtoffers ruim boven 500. De foto waarop de levenloze 13-jarige Hector Pieterson door zijn huilende zus en zijn vriend van de middelbare school wordt weggedragen gaat door merg en been. Deze World Press foto schokt de wereld en is het begin van het internationale embargo. Ik laat de levensgrote foto die als een stille getuige voor het Hector Pieterson museum staat op me inwerken. Hector is symbool komen te staan voor de verloren levens van onschuldige kinderen. Ieder jaar wordt op 16 juni met Youth Day in Zuid-Afrika de Soweto Opstand herdacht.
 
 

Tot slot nog twee praktische tips voor je bezoek aan Johannesburg:

 

Tip 1: hop on hop off met de rode bus

Heb je geen zin om met zelf met een huurauto door Johannesburg te rijden? Een prettige manier om Johannesburg te zien is met de City Sightseeing Red Bus. Je kunt bij allerlei belangrijke bezienswaardigheden uitstappen zoals Apartheidsmuseum en Constitution Hill. Onderweg kun je luisteren naar een audiorondleiding die je meer vertelt over Johannesburg. Er is zelfs een tweede route waarmee je naar Soweto kunt en het huis van Mandela en het Hector Pieterson museum kunt bezoeken.
 
 
 

Tip 2: Long Walk to Freedom (boek en film)

Eigenlijk kun je niet naar Zuid-Afrika zonder eerst het boek of de film Long Walk to Freedom gelezen of gezien te hebben. Als je dan de bovenstaande plaatsen bezoekt, zal alles je nog veel meer zeggen. Het leven van Mandela komt dan echt tot leven!
 
 

Nieuwe kans: win een reis en ga als reisreporter naar Zuid-Afrika!

Wegens het overweldigende succes van onze reisreporterwedstrijd naar Kaapstad en omgeving, bieden we je opnieuw de kans om als reisreporter naar Zuid-Afrika te gaan. Dit keer naar Johannesburg en omgeving. Ben jij dol op reizen én schrijven? Fotografeer je graag op reis? Geef je op voor de nieuwe ronde en wie weet win jij een reis als reisreporter naar Zuid-Afrika!
 
Als je wint, overnacht jij als reisreporter bij voormalig Wereldomroep journalist Peter van de kleinschalige B&B Kensington Cottage, backpackhostel CurioCity in het hippe wijkje Maboneng en bij The Peech, een superfijn boutique hotel die gecertificeerd is volgens de normen van Fair Trade Tourism South Africa. Je ervaart van dichtbij het indrukwekkende leven van Mandela in Johannesburg. Je blogs hierover worden door ons en South Africa Tourism gepubliceerd. Lees hier hoe je meedoet aan deze wedstrijd en misschien word jij onze reisreporter!
 
 
 
Niet gewonnen, maar wil je zelf deze onvergetelijke reis maken? Kijk dan op onze website om je eigen unieke Zuid-Afrika reis samen te stellen met onze Zuid-Afrika bouwstenen. Geen zin om te puzzelen? Kijk dan bij onze gevarieerde Zuid-Afrika rondreizen.
 





Zelf naar het Zuid-Afrika van Mandela? Vraag gratis een offerte aan!

Tags: Johannesburg eo - Go Fair - Go Local - Nelson Mandela





Reacties
Jurjen
"Prachtig inspirerende man! Een reis naar Zuid Afrika staat nog op mijn bucket list. Ik heb zelf een schilderij van Nelson Mandela gemaakt. Grootse man!"


Laat hier je reactie achter




Dit artikel hoort bij de volgende Zuid-Afrika reizen