4 Indrukwekkende Unesco-erfgoederen in Indonesië die je nooit meer vergeet

Indonesie reizen - Unesco ergoed - Borobodur - Prambanan - Terrasrijstvelden Bali - Javamens Sangiran

Paulien van der Geest, 15 april 2015
Yogyakarta, Indonesië

In Indonesië zijn veel bijzondere tempels en vergezichten te zien. Sommige zijn zo uniek dat ze op de Unesco Werelderfgoedlijst staan. Dit betekent dat de landen die het Unesco-verdrag hebben getekend, er alles aan doen om locaties te beschermen en toegankelijk te houden voor toekomstige generaties. Voorbeelden van Unesco Werelderfgoederen in Nederland zijn onder andere de grachtengordel in Amsterdam en de molens bij Kinderdijk. Maar die heb je waarschijnlijk al gezien, dus nemen wij je mee naar 4 indrukwekkende Unesco Werelderfgoederen in Indonesië!
 

1. Het boeddhistische tempelcomplex Borobudur op Java

Een bezoek aan het boeddhistische heiligdom de Borobudur op het eiland Java is een bijzondere belevenis. Het is zonder twijfel het meest bekende Unesco Werelderfgoed van Indonesië. Het complex is enorm groot en opgebouwd uit lagen. Op de bovenste laag staat een grote stoepa (tempel) en daaromheen staan maar liefst 72 kleinere stoepa’s!
 
De eerste keer dat ik de Borobudur bezocht, beklom ik om 4 uur ’s ochtends in het donker met een klein groepje mensen de traptreden. Eenmaal boven overviel mij een euforisch gevoel; dat ik op zo’n bijzondere, eeuwenoude plek stond. We gingen zitten en we genoten van de zonsopgang en de serene rust. Een onvergetelijke ervaring.
 
Daarna liepen we nog samen met een gids anderhalf uur rond en hij wees ons op de bijzonderheden, en vertelde de verhalen over de symboliek en geschiedenis van dit tempelcomplex.De gids vertelde dat de 9 lagen waaruit het complex is opgebouwd, de boeddhistische kosmos vertegenwoordigen. Het boeddhistische heiligdom weerspiegelt de weg die men moet afleggen naar het nirwana, het paradijs. Het kan zijn dat bij jouw bezoek aan de Borobudur je boeddhistische monniken ziet die elke laag 7 maal met de klok mee lopen, als een soort pelgrimstocht. Ook zal je waarschijnlijk locals zien die zich voor ‘good luck’ in allerlei bochten wringen om juist dat boeddhabeeld aan te raken dat net buiten het bereik
                                                                       van hun vingertoppen ligt.
 
Meer dan 80 jaar bouwen!
De Borobudur is gebouwd tussen circa 750 en 850, toen Java nog boeddhistisch was. De bouw duurde zo’n 80 jaar en er was 56.640 kubieke meter steen nodig! De oorspronkelijk naam van de tempel is waarschijnlijk ‘Vihara Buddha Ur’. Dit betekent in het Sanskriet ‘boeddhistische tempel op de berg’.
 
De herontdekking van de Borobudur
Het boeddhisme werd in de 14de eeuw overheerst door de islam en mede daardoor bezocht men de Borobudur nog nauwelijks. Het bouwwerk werd steeds meer bedekt door as uit de nabijgelegen vulkaan Merapi en ook de begroeiing zorgde ervoor dat het immense Borobudur-complex niet alleen figuurlijk, maar ook letterlijk uit het zicht verdween. Pas in 1814 werd de Borobudur herontdekt. Inmiddels is het een van de meest bezochte tempels in Indonesië. Tussen 1973 en 1984 voerde men enorme restauraties uit, mede gefinancierd met geld van Unesco. De Borobudur staat sinds 1991 op de Werelderfgoedlijst. Hierdoor is er een grote kans dat toekomstige generaties ook nog van dit indrukwekkende tempelcomplex kunnen genieten!
 
Hoe kom je er?
Borobodur ligt op circa 40 km afstand van Yogyakarta en is gemakkelijk te bereiken. Overdag is het er behoorlijk druk, dus het is echt een aanrader om er ’s ochtends vroeg naartoe te gaan. Er zijn verschillende tochtjes per auto of fiets in de omgeving van de Borobudur, die een prachtig en zeer fotogeniek uitzicht op het totale complex bieden.
 
 

2. Het hindoe-Javaanse tempelcomplex Prambanan op Java

Als je na je bezoek aan de Borobodur nog energie over hebt en je rijdt richting Yogyakarta voor je overnachting, stop dan even bij Prambanan. Dit hindoe-Javaanse tempelcomplex bestond uit 3 hoofdtempels en 3 kleinere tempels die samen werden omringd door 224 kleinere tempeltjes.
 
De betekenis van de tempels
De 3 hoofdtempels staan symbool voor de 3 hindoe-goden Brahma, Vishnu en Shiva. Deze goden vormen de hindoeïstische 3-eenheid: Brahma (god als Schepper), Vishnu (god als Onderhouder), Shiva (god als Transformerende Entiteit of Vernietiger).
 
Tegenover deze 3 hoofdtempels liggen 3 kleinere tempels, gewijd aan de rijdieren van de goden. De middelste is gewijd aan Nandi, de stier van Shiva. De andere twee zijn gewijd aan de gans Angsa, Brahma’s rijdier en Garuda, de adelaar waar Vishnu op rijdt. De adelaar Garuda is ook het Indonesische nationale symbool.
 
Het hele complex was oorspronkelijk een enorm vierkant plein en met alle tempels erop zal dit een indrukwekkend gezicht zijn geweest! Prambanan betekent ‘veel priesters’ en dat is niet verwonderlijk met zo veel tempels bij elkaar!
 
Bouw en restauratie
Het complex werd ongeveer in 850 gebouwd. Rond dezelfde tijd dus dat men aan Borobodur bouwde. De kleinere tempeltjes, ‘candi‘ in Java genoemd, zijn grotendeels verloren gegaan, maar er liggen nog wel veel brokstukken met reliëfs. De 3 grotere tempels werden in 1893 uitgegraven en worden sindsdien gerestaureerd.
 
Prambanan ligt op een uur rijden van de Borobudur of 18 kilometer van Yogyakarta.
Ter plekke kun je een gids regelen die je in een half uur een toelichting geeft op de 3 hoofdtempels.
Neem daarna nog even de tijd om rustig rond te lopen, de brokstukken te bekijken en je de tijd voor te stellen dat er ‘veel priesters’ rondliepen.

3. Het cultuurlandschap van Bali met het subak-systeem

De bekende foto’s van de intens groene, in lagen opbouwde terrassen met rijstvelden op Bali zijn in het echt nog veel mooier! Geen wonder dat Unesco dit prachtige landschap van terrasrijstvelden, irrigatiesysteem en watertempels op Bali in 2012 heeft benoemd tot Unesco-erfgoed.
 
Het bouwen van rijstvelden tegen de berg zie je veel  op Bali, omdat dit eiland heuvelachtig is en de bewoners hun grond graag optimaal gebruiken om rijst te verbouwen. Waar in Nederland het verbouwen van aardappelen, groenten en fruit door specialistische bedrijven wordt gedaan, zijn het in Indonesië vooral families die rijstvelden bezitten en verbouwen. Hiermee voorzien ze in hun eigen voeding. Wat ze over hebben, kunnen ze verkopen.
 
Samenwerken
Deze rijstvelden en het bijbehorende irrigatiesysteem zijn in de 9de eeuw aangelegd volgens de principes van ‘subak’ (spreek uit: soebak). Subak gaat uit van de Tri Hita Karana-filosofie, die zegt dat spiritualiteit, de mens en natuur met elkaar in balans moeten zijn.
 
In de subak staat samenwerking, democratie en gelijkheid centraal. De boeren in één subak werken samen, zodat iedereen voldoende water en een goede rijstoogst heeft. Dankzij dit subak-systeem zijn de Balinezen de meest vruchtbare rijstverbouwers van de Indonesische archipel. Elke subak heeft zijn eigen tempel. Priesters spelen een leidende rol en geven aan wanneer het de juiste tijd is om te zaaien en te oogsten, waarbij bijvoorbeeld ook wordt gekeken naar de stand van de maan.
De onderstaande 4 terrasrijstvelden en tempels zijn bijzonder fotogeniek!
 
Wil je dit Unesco Werelderfgoed bezoeken: kies dan voor een van deze 4 goed bereikbare plekken:
  1. De watertempel van Pura Ulun Danu Batur en het Batur-meer (ten noordoosten van Ubud).
  2. Pekerisan waterscheiding in Giyanyar (o.a. de Tirta Empul-tempel en Gunung Kawi in Tampaksiring nabij Ubud).
  3. Pura Taman Ayun en omgeving (Mengwi). Goed bereikbaar vanuit Ubud, Kuta of Sanur.
  4. De regio Batukaru met onder andere Pura Luhur Batukaru (tempel) en rijstvelden bij Jati Luwih (Tabanan). Goed bereikbaar vanuit Tabanan, Ubud en Munduk.


4. Sangiran, de vindplaats van de Javamens

Het 4de Unesco Werelderfgoed is ontdekt door een Nederlander! De Nederlandse arts, antropoloog, paleontoloog en ecoloog Eugène Dubois zocht al jaren naar de ontbrekende schakel (missing link) in de evolutie tussen mensen en hun aapachtige voorouders.
 
De Javamens
Door een combinatie van geluk en gericht zoeken vond Dubois tussen 1889 en 1893 op Java een aantal oeroude beenderen: Dubois had met zijn Javamens (Homo erectus javanicus) de ontbrekende schakel gevonden! Zoals het in die tijd vaak ging, werd zijn ontdekking door vakgenoten betwist. Echter, tegenwoordig wordt erkend dat de ontdekkingen van Eugène Dubois enorm hebben bijgedragen in onze kennis over de evolutie.
 
 
Deze Javamens leefde ongeveer een miljoen jaar geleden, en Dubois vond de beenderen van de Javamens onder andere bij Sangiran, een gebied in de vallei van de Solo-rivier. Dit is een van de belangrijkste vindplaatsen ter wereld van de beenderen van deze Homo erectus. Homo erectus is de voorganger van de Homo sapiens, de moderne mens.
 
De Javamens bekijken in museum Naturalis
Sangiran ligt ongeveer 15 kilometer buiten de stad Solo. Er is een museum over de Javamens dat van dinsdag tot en met zondag is geopend van 8.00 tot 16.00 uur (’s maandags gesloten). De schedel van de Javamens vind je hier niet, een replica kun je zien in het Geologisch museum van Bandung (West-Java). Het orgineel ligt namelijk in een museum een stuk dichterbij: Naturalis in Leiden!
 

 

Wat is jouw ervaring?

Kan jij ook niet wachten om een van deze Unesco-erfgoederen te bekijken? Of ben je er al geweest? We horen graag jouw ervaringen en tips voor andere reizigers, dank je wel!
 





Vraag nu vrijblijvend een reisvoorstel aan

Tags: Cultuur - Geschiedenis Erfgoed - Reisadvies

Indonesië reizen -


Laat hier je reactie achter




Dit artikel hoort bij de volgende Indonesië reizen