Koninkrijken in het oosten van Bali

Bali vakantie - oost Bali - Koninkrijken - Klungkung - Bangli - Karangasem

Amlapura (kraton) met Karang Asem
Het huidige Amlapura heette vroeger Karangasem. De provincie heet nog steeds zo. In de stad zijn pinautomaten (atm) te vinden. Handig om voldoende geld in te slaan voor Amed, waar ze niet zijn.
 
Tussen de 17de en 19de eeuw was het Koningshuis Karangasem in staat aartsrivaal Klungkung te onttronen en zelf de macht te grijpen in Noord Bali en Lombok. In de 19de eeuw werd het geregeerd vanuit Lombok. In 1896 werd het Koningshuis verslagen door de Nederlanders. Het oude huis, de kraton of paleis, in Nederlands-Indische koloniale stijl is nog steeds te bezoeken. Hier staan nog meubels en foto’s van de familie aan de muur.
 

 
Klungkung (Semapura) – Kerta Gosa
Het koninkrijk Klungkung is gesticht rond 1700. Het is de erfgenaam van het ooit prestigieuze hof van Gelgel, wiens macht uitstrekte naar delen van Java, Lombok en Sumbawa. In 1651 raakte het hof van Gelgel zijn machtspositie kwijt, maar de koninklijk huis van Klungkung stond en staat binnen de Balinese aristocratie nog steeds in hoog aanzien als belangrijkste koningshuis van de negen koninkrijken die Bali rijk is.
 
De puputan van Klungkung
Aan het begin van de 20se eeuw veroverden de Nederlanders de Balinese koninkrijken. De koninkrijken Buleleng in het noorden, Jembrana in het westen en Karangasem in het oosten waren gevallen, anderen werden een protectoraat, maar de koning van Klungkung weigerde op te geven. De aanleiding voor de komst van een grote Nederlandse veroveringsmacht waren rellen rondom de lucratieve opiumhandel die de Nederlanders van het vorstendom hadden afgepakt. Op 18 april 1908 pleegde het koningshuis van Klungkung puputan, of ‘gevecht tot de dood’. In een totaal ongelijke strijd marcheerden koning Dewa Agung Jambe II van Klungkung met zijn vrouwen en het hof gewapend met hun ‘ceremoniële krissen’ het kanonnenvuur van de Nederlanders tegemoet. Liever dan zich overgeven aan de koloniale macht, liepen ze een zekere dood tegemoet, in feite een soort rituele zelfmoord. Het ‘gevecht’ ging door totdat de laatste van het hof, inclusief vrouwen en kinderen, dood was. De koning was zo trouw aan zijn eer en de koninklijke familie steeg in aanzien binnen de Balinese aristocratie. Dit was niet de eerste puputan, het koninkrijk van Badung pleegde in 1906 puputan op het strand bij Sanur.
 
Kerta Gosa
Het paleis (puri) uit de 17de eeuw is tijdens de puputan verwoest, op één toegangspoort na. Alleen de Kerta Gosa, de voormalige Paleis van Justitie of gerechtshal van het Klungkung koninkrijk, is in goede staat bewaard gebleven. Kerta Gosa was ook het hooggerechtshof van Bali. Zaken die elders niet opgelost konden worden, werden hier beslecht door drie Brahmana priesters die berucht waren om hun harde, vaak onmenselijke straffen. Kerta Gosa is gebouwd eind 18de eeuw. De open paviljoens hebben beschilderde plafonds met daarop afgebeeld de verschrikkelijkste straffen in hel die er maar te bedenken waren. De veroordeelden konden in afwachting op hun proces alvast de rillingen krijgen bij het zien van de meest vreselijke straffen. De schilderstijl is een voorbeeld van de
Kamasan of Wayang stijl.
 
Kerta Gosa is te bezoeken (sarong en sjaal verplicht), het ligt, niet verwonderlijk, aan de Jalan Puputan. Een gids komt hier goed van pas. Voor geschiedenis geïnteresseerden ligt hier ook het kleine Semarajaya Museum, met foto’s van de koninklijke familie van Klungkung en oude krantenberichten. De afstammelingen van het koningshuis leven tegenwoordig in Puri Agung, gebouwd nadat ze in 1929 terug mochten komen van hun verbanning uit het gebied door de Nederlanders.
 

 
Bangli en Pura Kehen
Bangli is de naam van een provincie, een stadje en een klein koninkrijkje. Nadat de koninklijke huizen van Buleleng in het noorden, Jembrana in het westen en Karangasem in het oosten waren veroverd door de Nederlanders, besloot het huis van Bangli in 1909 om een Nederlands protectoraat te worden.
 
Op de Gunung Batur en Kintamani na, trekt de provincie Bangli weinig toeristen. Er zijn weinig bezienswaardigheden, maar nabij het stadje Bangli is de tempel Pura Kehen te vinden.
 
Hoog op de flanken van de vulkaan Batur wonen nog ‘bergmensen’, die –net als de Bali Aga- vast hebben gehouden aan hun oude sociale structuren van vóór de komst van de Majapahit cultuur.



Deze reisgids hoort bij de volgende Indonesië reizen: