Traditionele dans en muziek

Bali vakantie - Ubud - Traditionele dans en muziek - Legong Dans - Barong Dans - Kecak dans - Jegog - Entreebewijzen

Traditionele dans en muziek

Onderscheidend in de Balinese cultuur is de muziek en de bijbehorende dansen. Dus als je in Ubud bent moet je eigenlijk zeker een van de vele dansvoorstellingen bezoeken. Deze dansen zijn niet alleen spiritueel gezien, maar ook in het dagelijks leven, van groot belang voor de Balinees. De dansen worden vaak uitgevoerd op de zogenaamde gamelanmuziek. Men gebruikt deze vorm van muziek niet alleen ter ondersteuning van de dans, maar ook voor het vieren van festiviteiten bij tempels. De Balinese dans is een onderdeel van vele religieuze rituelen en vindt plaats tijdens tal van festivals en ceremonies op het tempelterrein. Vandaag de dag worden deze dansen ook uitgevoerd voor de toeristen. Elke beweging van de vingers, handen, hoofd, lichaam en voeten is belangrijk en vertelt het verhaal van de Balinese visie op het leven. Op zeer jonge leeftijd worden de dansen geleerd en een speciale commissie kiest welk kind het meeste talent heeft om een dans uit te voeren. De meisjes voor de Legong dans zijn al geselecteerd wanneer ze 5 jaar oud zijn. Maar hun “Legong-carrière” eindigt dan ook meestal voor de puberteit. De dansen worden aangeleerd zonder spiegel maar gekopieerd van een ander met een leraar die beoordeelt. De Balinese dansvoorstellingen  zijn er niet alleen om je te vermaken, maar ook om de goden te behagen en de demonen buiten te houden. Tegenwoordig kun je ook veel dansen zien in hotels en restaurants, maar deze zijn meestal een afspiegeling van de echte dansen die in de tempels worden uitgevoerd. Ze geven je een impressie maar zijn eigenlijk gewoon diner-entertainment. Hier volgen enkele van de bekendste Balinese dansen:
 

De gracieuze Legong Dans.

Deze dans is ongetwijfeld de meest gracieuze van alle dansen, begeleid door de prachtige klanken van de gamelan. De Legong dansers zijn vaak jonge meisjes van acht tot tien jaar oud en geselecteerd op hun schoonheid en souplesse. Tot  hun puberteit dansen ze de Legong en daarna dansen ze andere vormen van traditionele Balinese dansen. De Legong Keraton wordt uitgevoerd door drie dansers, twee van hen zijn de Legongs en de andere is de Condong. De Legongs dragen identieke, kostuums met strak gebonden goudbrokaat, hun gezichten zijn prachtig opgemaakt en hun haren versierd met Frangipani bloemen. Deze dans is het bekijken zeker waard.
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De grappige Barong Dans.

Barong betekend “wild dier” in de ruime zin van het woord. De Barong wordt wel gezien als een beschermdier uit de pre-hindoeïstische tijd. Op Bali kent men verschillende typen van Barong. Eigenlijk gaan de verhalen altijd over de strijd van goed en kwaad. De naam van de Barong hangt af van het masker dat de Barong draagt. Zo kent men bijvoorbeeld de Barong Bangkal, deze draagt het masker van een zwijn en Barong Macan, deze draagt het masker van een tijger. Maar de heiligste Barong voor de Balinees is de Barong Ket of Keket. Deze draagt een masker dat eigenlijk geen gelijkenis heeft met een dier. De Barong Keket is een ruwharige half hond, half leeuw, gespeeld door twee mannen in een kostuum met uitpuilende ogen, lange tanden en ondeugend gedrag. Ook speelt er een groep mannen met krissen (traditionele dolken) mee, de aanhangers van de Barong. De tegenstander van de Barong is Rangda, een boze heks met een lange tong, dreigende giftanden en vingernagels als sabels. Deze Barong is alleen mythologisch. De Barong heeft altijd een tegenspeler: de Rangda. De Barong vertegenwoordigt het “Goede” en de Rangda het “Kwaad”.  Het einde van het verhaal is dat de Barong (“Goed”) wint van de Rangda (“Kwaad”).
 

De indrukwekkende Kecak dans.

In Europa is deze dans bekend als “de apendans”. Het is de bekendste dans waarin Hanuman, in het hindoeïsme een godheid in de gedaante van een sprekende aap, een grote rol speelt. De oorsprong van deze dans is in de Sanghyang uitvoering. Het is ook weer een rituele dans, waarbij de dansers in een trance raken door zang en oproeping. De Kecak-groep bestaat uit een cirkel van 150 of meer mannen, gekleed in zwart-wit geblokte lendendoeken. Het zingen van de klank “tjak” in verschillende ritmes en tempo’s door elkaar is kenmerkend voor deze dans. Als muziek gebruikt men alleen vocale klanken en de mannen maken deinende bewegingen met handen en armen. Deze vorm van dans is tegenwoordig erg populair en men kan hem dus op verschillende plaatsen bewonderen. Een aanrader is de voorstelling in de Pura Dalem Tempel in het centrum (hoofdstraat richting Campuhan) van Ubud. Deze dans is een kippenvel voorstelling die je niet mag missen!
 

 

 

 

 

 

De bijzondere Jegog (bamboe gamelan), begeleid met dans.

Als je van de klanken van bamboe-instrumenten houdt , moet je zeker naar een voorstelling van de Jegog. Het centrum van de Jegog traditie is Jembrana, een regio in West-Bali. Maar de laatste jaren ook populair in andere gebieden, voornamelijk voor het vermaak van de toeristen. Jegog muziek is erg snel, luid, ritmisch en nauwkeurig. Energiek en krachtig. Een deel van de energie komt voort uit de pure fysieke kracht die nodig is om de zware instrument te bespelen. Het laagste instrument van het ensemble heet een jegog, waarvan de bamboebuizen tot drie meter lang zijn. Hieraan ontleent het ensemble dus zijn naam. Het instrument is zo groot en de hamers zijn zo zwaar, dat het instrument door twee personen bespeeld moet worden. De spelers hurken op een platform om de toetsen te bespelen. De resonerende bastonen van de Jegog gamelan kun je soms meer dan een kilometer ver horen in de (steeds zeldzamere) stille gebieden van Bali. Een voorstelling van deze Jegog kun je bekijken in dezelfde tempel als de Kecak, namelijk de  Pura Dalem. Een bijzondere ervaring waar je geen spijt van zult hebben.

 
Entreebewijzen voor de verschillende voorstellingen worden overal op straat (vooral in de hoofdstraat) aangeboden. Voor een programma van de verschillende voorstellingen kun je terecht bij het VVV-kantoor (hoek Jalan Raya Ubud/Jalan Monkey Forest, tegenover het paleis). Bij dit kantoor kun je ook kaartjes kopen. Wees gerust, de prijzen van de kaartjes die op straat worden aangeboden zijn hetzelfde. De prijzen staan op de entreebewijzen gedrukt.
Mocht je nu geen interesse hebben om een dansvoorstelling bij te wonen, maar wel een indruk willen krijgen van de Balinese dansen, dan is het een aanrader om een repetitie mee te maken van de dansende kinderen. Overal in Ubud worden repetities gehouden. Vraag gewoon aan de bewoners waar en wanneer er gerepeteerd wordt.  Ze vertellen het je graag en de kinderen vinden het prachtig als je hen komt bewonderen. Misschien mag je wel mee oefenen…



Deze reisgids hoort bij de volgende Indonesië reizen: