Borobudur

Reisgids Indonesie - Reisgids Java - Bezienswaardigheden Yogyakarta - Borobodur

Borobudur: de grootste boeddhistische tempel ter wereld

De Borobudur is een van de belangrijkste toeristische trekpleisters van Indonesië, zowel voor buitenlandse als voor lokale toeristen. Men zegt dat het de grootste boeddhistische tempel ter wereld is.
 
De Borobudur is gebouwd in de 8e en 9e eeuw ten tijde van de dynastie van Sailendra. Er is 80 jaar over gedaan en men vermoedt dat duizenden mensen er al dan niet vrijwillig aan hebben gewerkt. Hij heeft slechts een kleine eeuw gefunctioneerd als tempel. In het begin van de 10e eeuw werd het gebied verlaten, waarschijnlijk door een uitbarsting van de nabijgelegen vulkaan Merapi. De tempel werd bedolven onder zand en vulkaanas en overwoekerd met planten en pas in 1814 is de Borobudur herontdekt. Dit was op het moment dat de Engelsen zeggenschap hadden over Indonesië. Sir Thomas Stamford Raffles (degene die de basis legde voor het huidige Singapore) heeft samen met H. Cornelius leiding gegeven aan een operatie waarin met 200 man gedurende anderhalve maand het monument enigszins vrij bloot werd gelegd.
 

Restauratie en Unesco erfgoed

De eerste grote restauratie vond pas plaats in het begin van de 20e eeuw. Dit bleek echter niet voldoende te zijn om deze grote tempel te kunnen bewaren. Aangezien de Borobudur op een heuvel is gebouwd, in een gebied waar het regelmatig regende, waardoor de ondergrond als spons functioneerde, zou de tempel weg zakken, als de fundering niet zou worden verbeterd. Tussen 1973 en 1984 is de hele structuur van de Borobudur ontmanteld, de fundering verbeterd, een waterafvoersysteem aangelegd en werden alle stenen weer opnieuw in juiste positie geplaatst. De operatie heeft financiële ondersteuning gehad van UNESCO  en de Borobudur staat sindsdien ook op de werelderfgoedlijst.
De herkomst van de naam van de Borobudur is niet zeker. Een mogelijke oorsprong is het Sanskriet ‘Vihara Buddha Uhr’: de stad van de boeddha’s.
 
 

De opbouw van Borobodur en de betekenis

De Borobudur bestaat uit negen lagen. De onderste zes zijn vierkant, de bovenste drie rond.De eerste drie verbeelden het huidige leven vol verlangens en zondes; de wereld van begeerte. Dit is ook te zien aan de reliëfs; daar vinden bacchanalen plaats en de lokale gidsen zullen je vertellen dat er nog veel reliëfs om morele redenen verborgen zijn met zeer zondige afbeeldingen. Ook zie je het gewone leven en het leven aan het hof uitgebeeld. Terras vier tot en met staan voor de vormwereld; daar waar men nog is verbonden met het aardse en het materiële. Daar vind je reliëfs van het leven van Siddharta Gautama, de prins die Boeddha werd. Van zijn leven als prins, zijn huwelijk met prinses Manohara, zijn leven als bedelmonnik en zijn verlichting. Ook vind je scenes uit het leven de bodhisattva’s; mensen die het nirwana konden bereiken, maar daar nog niet voor gekozen hebben om anderen op de wereld te kunnen helpen.
 
Op de drie bovenste terrassen zijn geen reliëfs meer. Hier ben je in vormloze wereld, los van het materiële en het lijden en dicht bij het nirwana, de hemel. Deze terrassen zijn rond en je vind er kleine stupa’s waarin boeddha’s zitten. De stupa’s zijn opengewerkt en het verhaal ging, dat als je met je hand door een gat de boeddha kon raken je wensen in vervulling zouden gaan. Echter leden de stupa’s, vooral één specifieke, daar ernstig onder, want men moest er op klimmen, waardoor het nu verboden is. Dit was overigens geen boeddhistisch geloof, maar een bijgeloof van iedereen; alle Indonesiërs en ook vele andere toeristen probeerden het, ongeacht hun religie.
 
De hoofdstoepa in het midden op het hoogste punt is het symbool van de verlichting. Vanaf de bovenste terrassen heb je bij helder weer een mooi uitzicht en kun je ook de Merapi zien. Het is vooral de moeite waard bij zonsopgang en zonsondergang.
 
Buiten de poorten van de Borobudur vind je vele standjes met souvenirs, van miniatuur-Borobudurs tot t-shirts, tassen en van alles en nog wat. Ook kun je wat eenvoudigs te eten en te drinken kopen.



Deze reisgids hoort bij de volgende Indonesië reizen: