Olifant valt dood neer in Angkor Wat. Wat doe jij op reis?

Interview met Sophie van Elephant Valley Project (ELIE) in Cambodja

Paulien van der Geest, 12 december 2016
Sen Monorom, Cambodja

Vond je het ook verschrikkelijk om te lezen over Sambo, de olifant die stierf met toeristen nog op haar rug? Sambo moest haar hele leven met rijke toeristen op haar rug rondlopen, zelfs als het veel te heet was voor de olifant. Totdat de arme Sambo bezweek aan een hartaanval. Dierenliefhebbers wereldwijd waren woedend. Gelukkig kan het ook anders! Ferry en Paulien, de oprichters van Footprint Travel, bezochten het Elephant Valley Project in Cambodja, waar werkolifanten met pensioen kunnen.
 

In het bergdorpje Sen Monorom, in de Cambodjaanse provincie Mondulkiri, ontdekken we bij toeval een leuk cafeetje. Ze serveren er echte Italiaanse Lavazza koffie en chocolade cake. Een bakkie koffie zoals ‘ie thuis smaakt, trekt ons over de drempel. Helemaal als we zien dat de opbrengsten naar stichting ELIE van het Elephant Valley Project gaan. Bij de ingang zit Sophie Marra achter haar computer. We raken aan de praat en nodigen Sophie uit voor een interview om ons meer te vertellen over de olifanten van het Elephant Valley Project. 
 

Elephant Valley Project (EVP) en ELIE: kun je hier iets meer over vertellen?

“ELIE staat voor Elephant Livelihood Initiative Environment. Het doel van ELIE is om de gezondheid en welzijn van olifanten in gevangenschap te verbeteren. Maar ook om de natuurlijke leefomgeving van de wilde olifanten te behouden. Dit doen we onder andere door de lokale mensen die met de olifanten werken te ondersteunen. Het Elephant Valley Project is ons grootste programma in de vorm van een olifanten reservaat.”
 

Wat doet Elephant Valley Project anders dan plaatsen waar je een rit op de olifant mag maken?

“Lokale families waarvan de werkolifant te oud of ziek is, kunnen hun olifant niet meer onderhouden. Een olifant eet veel en een veearts is duur. Zij kunnen de olifant naar ons brengen. Olifanten kunnen bij ons revalideren en wij geven de lokale eigenaar hiervoor een vergoeding, zodat zij geen financiële druk voelen om toch door te werken met een zieke olifant.
 
Daarnaast gaan olifanten bij ons met welverdiend pensioen. Wij plaatsen werkolifanten, die vroeger bijvoorbeeld bomen uit het bos hebben getrokken of ritjes met toeristen hebben gemaakt, terug in een voor hun zo natuurlijk mogelijke omgeving. Deze voormalig werkolifanten mogen bij ons, voor het eerst van hun leven, olifant zijn. Doen wat zij willen doen, en niet moeten doen wat mensen hun opdragen.
 
 
Het natuurlijke gedrag van een olifant is om de hele dag in de jungle te zijn op zoek naar voedsel. Het zijn sociale dieren die in groepsvorm functioneren. Kom je een dag met onze olifanten meelopen, dan volg je de olifanten in hun natuurlijk gedrag. We doen dus ook absoluut geen olifantenritjes. Ook olifanten wassen in de rivier door toeristen doen we niet. Je kunt wel kijken hoe de olifanten in de rivier badderen. De olifanten doen lekker waar ze zelf zin in hebben. Wij als mensen, zijn bevoorrecht om deze magnifieke dieren te mogen gadeslaan. Wat EVP je biedt, is zien hoe olifanten opnieuw leren hoe zich te gedragen als echte olifanten in hun natuurlijke omgeving. En geloof me, dat is een bijzondere ervaring.”
 

Zo’n dag wandelen met olifanten in de jungle in EVP kost 80 dollar. Een ritje op de rug van een olifant maken in een lokaal dorp in de omgeving is goedkoper. Waar zit het verschil in?

“Maak je een rit op een olifant in een lokaal dorp, dan gaat het geld daarvoor alleen naar de eigenaar van die olifant. Het Elephant Valley Project, waarbij maximaal 12 toeristen een dag met de olifanten op pad gaan, is een van de projecten om geld binnen te krijgen om alle andere projecten van ELIE te financieren. ELIE wil het geld verdelen over een groter deel van de gemeenschap. Daardoor verdienen meer mensen een inkomen door toerisme. Onze projecten verbeteren de situatie van de olifanten en de lokale Bunong mensen in totaal. Veel meer mensen en dieren worden hier dus beter van."
 
Wil jij ook bijdragen aan een beter leven voor de olifanten? Bezoek dan het Elephant Valley Project in de plaats Sen Monorom in de provincie Mondulkiri. Dit ligt in het oosten van Cambodja.
 

Waar gaat het geld dat een reiziger betaalt voor een dag EVP naar toe?

Allereerst gaat je euro naar de kosten die direct verbonden zijn, zoals het onderhoud van de olifanten zelf (9%);  het runnen van het EVP reservaat (28%); lokale salarissen (29%) en de administratie van alle verschillende projecten (9%).  Maar daarnaast doen we aan bosbehoud door rangers in te huren tegen stropen en illegale houtkap (17%) om de natuurlijke leefomgeving te behouden. Er is dan nog 8% over voor diverse projecten. Zo ondersteunen we lokale Bunong mensen uit de dorpen waar EVP is gevestigd in hun gezondheidskosten en voldoende rijst om te eten. In totaal gaat het om zo’n 500 mensen en 1000 kinderen. Dit om er voor te zorgen dat ze in een noodsituatie niet gedwongen zijn om hun olifant op een verkeerde manier te gebruiken. De meeste Bunong hebben geen spaarpotje om in dit soort extra kosten te voorzien.
 
Een spannend onderdeel waar de oprichter Jack Highwood zich mee bezig houdt, is landrechten. De lokale Bunong mensen wonen al eeuwen in dit gebied, maar nergens staat op papier dat ze formeel recht hebben op het land dat ze bewerken. De overheid ziet het daardoor als staatsbos en verkoopt het aan houtkap bedrijven of aan bedrijven die het bos kappen voor rubberplantages. Het eerste juridische gevecht over een specifieke landrechtenzaak is gewonnen! “
 

Hoe is het gesteld met de Aziatische olifant in Cambodja en in de Mondulkiri provincie in het bijzonder?

“De Aziatische olifant staat op de lijst van met uitsterven bedreigde diersoorten. Er zijn nog maar 300 á 400 olifanten in het wild in Cambodja, waarvan de meerderheid in Mondulkiri provincie. Daarnaast zijn er ongeveer 80 getemde olifanten in Cambodja. Daarvan zijn 51 in de Mondulkiri provincie . In the Valley hebben we momenteel 9 olifanten.
 
De olifant maakt een belangrijk deel uit van de Bunong-cultuur en geloofsysteem. De Bunong zijn animistisch en geloven dat de hele natuurlijke omgeving, zoals dieren, bomen, rivieren en rotsen, is bevolkt met geesten. De olifant, als indrukwekkend groot dier, is heel belangrijk in hun geloofsysteem. Vanwege culturele geloofsovertuigingen fokken de Bunong geen olifanten in gevangenschap. Als er geen olifanten meer uit het wild worden gevangen, dan zou dit de laatste generatie olifanten in gevangenschap zijn in Mondulkiri. ELIE wil zoveel mogelijk van deze laatste generatie olifanten waardige laatste jaren geven, in samenwerking met de Bunong eigenaren.”
 

Wat is de bedoeling van dit leuke tuincafeetje, behalve reizigers van goede koffie voorzien? En wat betekent de naam Heffalump eigenlijk?

“Winnie de Pooh en zijn vrienden proberen het woord olifant uit te spreken en komen op het woord Heffalump. Met de opbrengsten van het Heffalump café kunnen we vanuit dit kantoor ecotoerisme in de regio promoten. De opbrengsten van ecotoerisme vloeien terug naar verschillende projecten. Hieruit kunnen bijvoorbeeld salarissen van rangers worden betaald, die illegale houtkap tegen gaan. We proberen zoveel mogelijk financieel zelfvoorzienend te zijn, door reizigers iets te bieden wat ze nergens anders in Sen Monorom vinden. Proef de koffie en onze chocoladecake maar!”
 

Vertel eens iets over je zelf?

“Ik ben Sophie Marra, ik promoot ecotoerisme in de Mondulkiri provincie. Ik ben 43 jaar en ben geboren en getogen in Engeland. Ik groeide op omringd door dieren. We hadden thuis kippen, schapen, geiten, eenden, katten en honden. Ik heb echt een passie voor honden, ik ben zelf hondentrainer. Op vakantie in Namibië bezocht ik als vrijwilliger een project voor woestijnolifanten. Dat maakte indruk en ik werd verliefd op Afrika. In 2010 nam ik een sabbatical in Zuid-Afrika. Hier volgde ik een opleiding tot fieldguide, safari ranger zeg maar. Ik vond het echt geweldig! Toen besloot ik de knoop door te hakken en Engeland te verlaten. Ik heb altijd een passie voor milieu en reizen gehad en hier bij ELIE kan ik dat combineren. Ik wil werk doen dat een verschil maakt.”
 

Zelf het Elephant Valley Project bezoeken?

Wil je zelf op een goede manier olifanten van dichtbij zien? Ga dan naar Mondulkiri in het oosten van Cambodja. Hier kun je de excursie naar Elephant Valley maken en zo echt iets goeds bijdragen aan zowel de olifanten als aan de Bunong gemeenschap. Tip: dit is goed te combineren met Kratie, waar je op zoekt kunt naar de zeldzame Irrawaddy rivierdolfijnen. Paulien, Ferry, Denise en Karin vormen het reisspecialistenteam Cambodja van Footprint Travel. Zij kunnen je goed adviseren over de mogelijkheden om Mondulkiri te bezoeken. 
 





Wil je naar Mondulkiri en op bezoek bij het Elephant Valley Project? Bekijk dan deze bijzondere bouwsteen!

Tags: Cambodja - Dieren - Natuur

Laat hier je reactie achter




Dit artikel hoort bij de volgende Cambodja reizen